Aretha Franklin: Królowa Soul, „Natural Woman”, You Make Me Feel Like…

0

Aretha Louise Franklin, legendarna „Królowa Soul”, urodziła się 25 marca 1942 roku w Memphis, Tennessee. Na [miesiąc rok] ma 82 lata. Była amerykańską piosenkarką, autorką tekstów, pianistką i producentką muzyczną, której kariera obejmowała ponad sześć dekad, od 1954 do 2017 roku. Zmarła 16 sierpnia 2018 roku w Detroit, Michigan, w wieku 76 lat. Jej wpływ na muzykę soul, R&B i gospel jest nieoceniony, a jej głos stał się symbolem siły, wolności i aktywizmu. Ojciec Arethy, Clarence LaVaughn „C. L.” Franklin, był wpływowym kaznodzieją baptystycznym, a matka, Barbara Siggers Franklin, utalentowaną wokalistką i pianistką. Aretha była dwukrotnie zamężna i doczekała się czwórki dzieci, po raz pierwszy została matką w wieku zaledwie 12 lat. Jej życie i twórczość, naznaczone głębokim zaangażowaniem w ruch na rzecz praw obywatelskich, uczyniły ją ikoną kultury w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 82 lata (na [miesiąc rok])
• Żona/Mąż: Dwukrotnie zamężna (Ted White, Glynn Turman)
• Dzieci: 4
• Zawód: Piosenkarka, autorka tekstów, pianistka, producentka muzyczna
• Główne osiągnięcie: Uznana za „Królową Soul”, pierwsza kobieta wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame, zdobywczyni 18 nagród Grammy.

Podstawowe informacje o Aretha Franklin

Dane biograficzne i dziedzictwo

Aretha Louise Franklin urodziła się 25 marca 1942 roku w Memphis, Tennessee, a jej domem stał się później Detroit, Michigan, gdzie zmarła 16 sierpnia 2018 roku w wieku 76 lat. Jej kariera artystyczna, trwająca od 1954 do 2017 roku, wywarła niezatarty wpływ na świat muzyki. Określana mianem „Królowej Soul” (Queen of Soul), Franklin zdobyła uznanie jako piosenkarka, autorka tekstów, pianistka i producentka muzyczna. Jej głos, mocny i pełen ekspresji, stał się synonimem gatunku soul i symbolem walki o prawa obywatelskie. Magazyn „Rolling Stone” dwukrotnie umieścił ją na szczycie listy największych piosenkarzy wszech czasów, co świadczy o jej bezprecedensowym znaczeniu dla historii muzyki. Jej wpływ rozciąga się poza samą muzykę, czyniąc ją globalną ikoną kultury.

Rodzina i życie prywatne Aretha Franklin

Pochodzenie i wczesne lata

Aretha Franklin pochodziła z rodziny o silnych korzeniach muzycznych i religijnych. Jej ojciec, Clarence LaVaughn „C. L.” Franklin, był cenionym kaznodzieją baptystycznym, znanym ze swojego charyzmatycznego stylu kaznodziejstwa, a matka, Barbara Siggers Franklin, posiadała talent wokalny i pianistyczny. Rodzice Arethy rozstali się, gdy artystka była dzieckiem. Matka zmarła przedwcześnie, co miało znaczący wpływ na jej wychowanie przez inne członki rodziny, w tym babcię Rachel i legendarną piosenkarkę gospel Mahalię Jackson. Te wpływy ukształtowały jej wrażliwość muzyczną i duchową.

Małżeństwa i dzieci

Życie osobiste Arethy Franklin było pełne zarówno radości, jak i wyzwań. Była dwukrotnie zamężna: najpierw z Tedem White, a później z aktorem Glynnem Turmanem. Artystka została matką po raz pierwszy w wieku zaledwie 12 lat, co stanowiło poważne wyzwanie w jej młodym życiu. W sumie doczekała się czworga dzieci, które były dla niej ważnym wsparciem i źródłem inspiracji. Ojcem jej najstarszego syna był Edward Jordan Sr. Jej potomstwo to Clarence, Edward, Teddy i Kecalf Franklin, co pokazuje, że rodzina zawsze odgrywała kluczową rolę w jej życiu.

Warto wiedzieć: Dzieci Arethy Franklin to:

• Clarence Franklin (ur. ok. 1955)
• Edward Franklin (ur. ok. 1957)
• Teddy Franklin (ur. ok. 1960)
• Kecalf Franklin (ur. ok. 1970)

Relacje rodzinne

Aretha Franklin utrzymywała bliskie relacje ze swoją rodziną, w tym z siostrami Ermą i Carolyn, które również były związane ze światem muzyki. Ojciec Arethy, C.L. Franklin, utrzymywał kontakty z wieloma prominentnymi postaciami tamtych czasów, takimi jak Martin Luther King Jr., Jackie Wilson czy Sam Cooke. Ich częste wizyty w domu Franklinów stanowiły dla młodej Arethy cenne doświadczenie i inspirację, kształtując jej artystyczne i społeczne poglądy.

Kariera muzyczna Aretha Franklin

Początki i rozwój talentu

Talent wokalny Arethy Franklin objawił się w młodym wieku, gdy zaczęła śpiewać w kościele New Bethel Baptist Church w Detroit. Jej wczesne doświadczenia z muzyką gospel stanowiły fundament jej przyszłej kariery. Już jako 14-latka nagrała swój debiutancki singiel „Never Grow Old” i album „Songs of Faith” dla wytwórni J.V.B. Records. Te nagrania ukazały jej niezwykłą zdolność do przekazywania emocji i głębokie zrozumienie muzyki, co zapowiadało jej przyszłe sukcesy.

Przełomowe etapy kariery

Prawdziwy przełom w karierze Arethy Franklin nastąpił po jej przeprowadzce do Nowego Jorku i podpisaniu kontraktu z Atlantic Records w 1966 roku. Pod okiem producenta Jerry’ego Wexlera nagrała serię hitów, które zdefiniowały brzmienie muzyki soul, w tym rewolucyjny utwór „Respect”. Albumy takie jak „I Never Loved a Man the Way I Love You” i „Lady Soul” ugruntowały jej pozycję jako jednej z najważniejszych artystek swojej generacji.

Dalsze sukcesy i współpraca z wytwórniami

Po opuszczeniu Atlantic Records w 1979 roku, Aretha Franklin podpisała kontrakt z Arista Records. Ta zmiana zaowocowała odrodzeniem jej kariery w latach 80., przynosząc kolejne przeboje, takie jak „Jump to It” i „Freeway of Love”. Współpraca z Arista pozwoliła jej na eksplorację nowych brzmień i utrzymanie się na szczycie list przebojów, potwierdzając jej status jako nieśmiertelnej gwiazdy.

Sprzedaż płyt i obecność na listach przebojów

Aretha Franklin jest jedną z najlepiej sprzedających się artystek w historii, z ponad 75 milionami sprzedanych płyt na całym świecie. Jej imponująca dyskografia obejmuje 112 singli, które trafiły na listy przebojów Billboardu, świadcząc o jej nieustającej popularności i trwałym wpływie na kulturę masową.

Nagrody i osiągnięcia Aretha Franklin

Prestiżowe wyróżnienia muzyczne

Kariera Arethy Franklin została uhonorowana 18 nagrodami Grammy, przy 44 nominacjach, co czyni ją jedną z najbardziej nagradzanych artystek w historii tej prestiżowej nagrody. Jej wyjątkowa seria ośmiu statuetek z rzędu w kategorii Best Female R&B Vocal Performance (1968–1975) stanowi dowód jej dominacji w gatunku R&B. Jej utwory, takie jak „Respect”, wielokrotnie zdobywały najwyższe uznanie.

Uznania państwowe i kulturowe

W 1987 roku Aretha Franklin przeszła do historii jako pierwsza kobieta wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame. Została również uhonorowana Prezydenckim Medalem Wolności i Narodowym Medalem Sztuki, najwyższymi odznaczeniami państwowymi USA. W 2019 roku jury Nagrody Pulitzera przyznało jej pośmiertne specjalne wyróżnienie za niezatarty wkład w amerykańską muzykę i kulturę.

Wprowadzenia do galerii sław

Oprócz Rock and Roll Hall of Fame, Aretha Franklin została wprowadzona do UK Music Hall of Fame (2005), Gospel Music Hall of Fame (2012) oraz National Women’s Hall of Fame (pośmiertnie, 2020). Te liczne wyróżnienia potwierdzają jej ponadczasowy status legendy muzyki i ikony kultury.

Nagrody i wyróżnienia Arethy Franklin:

• 18 nagród Grammy
• Rock and Roll Hall of Fame (pierwsza kobieta)
• Narodowy Medal Sztuki
• Prezydencki Medal Wolności
• Specjalne wyróżnienie Nagrody Pulitzera (pośmiertnie)
• UK Music Hall of Fame (2005)
• Gospel Music Hall of Fame (2012)
• National Women’s Hall of Fame (pośmiertnie, 2020)

Aretha Franklin w mediach i kulturze

Udział w produkcjach filmowych

Aretha Franklin zaznaczyła swoją obecność na wielkim ekranie, występując w kultowej komedii muzycznej „The Blues Brothers” (1980). Jej niezapomniane wykonanie utworu „Think” stało się jednym z najbardziej pamiętnych momentów tego filmu, podkreślając jej wszechstronność i charyzmę sceniczną.

Wpływ na popkulturę

Życie i twórczość Arethy Franklin stały się inspiracją dla wielu produkcji medialnych, a jej wizerunek jako ikony popkultury był wielokrotnie wykorzystywany. Jej wpływ jest widoczny w pracach licznych artystów, pisarzy i filmowców, a jej dziedzictwo jest wciąż żywe i inspirujące.

Filmografia Arethy Franklin:

• „The Blues Brothers” (1980)

Aktywizm i osobowość Aretha Franklin

Zaangażowanie w ruch na rzecz praw obywatelskich

Aretha Franklin była głęboko zaangażowana w ruch na rzecz praw obywatelskich, wspierając dr. Martina Luthera Kinga Jr. już od szesnastego roku życia. Jej muzyka, w tym hymn „Respect”, stała się ważnym elementem walki o równość rasową i społeczną.

Ikona siły i godności

Wykorzystując swoją sławę i potężny głos, Aretha Franklin uczyniła ze swoich utworów hymny walki o równouprawnienie i prawa kobiet. Stała się symbolem siły, niezależności i godności dla milionów ludzi, a jej postawa inspirowała do walki o lepszą przyszłość.

Talent muzyczny

Aretha Franklin posiadała niezwykły, naturalny talent muzyczny, uczyła się grać na pianinie ze słuchu, co świadczy o jej geniuszu. Jej zdolność do improwizacji i interpretacji muzyki była wyjątkowa, a jej wykonania na żywo, takie jak z „Aretha Live at Fillmore West”, są tego najlepszym dowodem.

Zdrowie i śmierć Aretha Franklin

Przyczyna śmierci

Aretha Franklin zmarła z powodu zaawansowanego nowotworu trzustki. Mimo choroby, artystka do końca zachowała godność i siłę, a jej walka z chorobą była przedmiotem zainteresowania mediów i fanów na całym świecie.

Żałoba i uroczystości pogrzebowe

Śmierć Arethy Franklin w sierpniu 2018 roku wywołała falę żałoby na całym świecie. Uroczystości pogrzebowe w Detroit miały charakter państwowy i zgromadziły liczne osobistości ze świata polityki i kultury, podkreślając jej ogromny wpływ na społeczeństwo. Jej odejście było wielką stratą, ale jej dziedzictwo pozostaje żywe.

Ciekawostki z życia Aretha Franklin

Geneza tytułu „Królowej Soul”

Tytuł „Królowej Soul” został jej nadany oficjalnie w latach 60. przez prezentera radiowego Pervisa Spanna, który symbolicznie nałożył jej koronę podczas występu w Regal Theater w Chicago. Ten moment utrwalił jej legendarny status jako niekwestionowanej władczyni gatunku.

Znajomości w rodzinie

Ojciec Arethy, C.L. Franklin, przyjaźnił się z takimi postaciami jak Martin Luther King Jr., Jackie Wilson czy Sam Cooke. Ich częste wizyty w domu Franklinów stanowiły dla młodej Arethy cenne doświadczenie i inspirację, kształtując jej artystyczne i społeczne poglądy.

Wyzwania w początkach kariery

Mimo sukcesów finansowych, Aretha Franklin początkowo zmagała się z brakiem zrozumienia jej talentu przez wytwórnię Columbia, która nie potrafiła w pełni wykorzystać jej potencjału. Dopiero przejście do Atlantic Records pozwoliło jej na uwolnienie pełni swojego talentu.

Kluczowe albumy Arethy Franklin:

• Songs of Faith (1956)
• I Never Loved a Man the Way I Love You (1967)
• Lady Soul (1968)
• Aretha Live at Fillmore West (1971)
• Jump to It (1982)
• Who’s Zoomin’ Who? (1985)

Nagrody i wyróżnienia Arethy Franklin (tabela):

Podsumowując, Aretha Franklin była artystką o niezrównanym talencie i niezłomnym duchu. Jej muzyka, głęboko zakorzeniona w gospel i soulu, stała się ścieżką dźwiękową dla walki o prawa obywatelskie i celebracji kobiecej siły. Z 18 nagrodami Grammy i statusem pierwszej kobiety wprowadzonej do Rock and Roll Hall of Fame, jej dziedzictwo jest nie tylko muzyczne, ale także społeczne i kulturowe, inspirując kolejne pokolenia do wyrażania siebie i walki o sprawiedliwość.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Aretha_Franklin