Edward Regan Murphy, znany powszechnie jako Eddie Murphy, to jedna z najbardziej wpływowych postaci w historii amerykańskiego kina komediowego. Urodzony 3 kwietnia 1961 roku w Brooklynie w Nowym Jorku, na styczeń 2026 roku aktor ma 64 lata. Jego błyskotliwa kariera obejmuje role w kinowych hitach, niezapomniane występy w programach telewizyjnych oraz sukcesy muzyczne. Eddie Murphy jest ojcem dziesięciorga dzieci, a jego życie, choć nierozerwalnie związane z Hollywood, stanowi fascynujący przykład artystycznej transformacji i trwałego wpływu na kulturę masową.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 64 lata (na styczeń 2026)
- Żona/Mąż: Paige Butcher (od 2024 roku)
- Dzieci: Dziesięcioro
- Zawód: Aktor, komik, scenarzysta, producent, piosenkarz
- Główne osiągnięcie: Uznawany za ikonę komedii, znaczący wpływ na kino i telewizję, status kasowy w Hollywood.
Podstawowe informacje o Eddiem Murphym
Dane biograficzne i pochodzenie
Eddie Murphy, urodzony 3 kwietnia 1961 roku w Brooklynie, Nowy Jork, to postać, która na stałe wpisała się w annały amerykańskiej rozrywki. Jego wczesne lata, naznaczone życiem w Nowym Jorku, stanowiły fundament dla jego unikalnego stylu komediowego, który później podbił świat.
Wielostronność artystyczna
Talent Eddiego Murphy’ego jest niezwykle wszechstronny. Od dynamicznego stand-upu, przez niezapomniane kreacje aktorskie w filmach i serialach, po karierę muzyczną – Murphy udowodnił, że jest artystą kompletnym. Ta wielowymiarowość pozwoliła mu zdobyć uznanie publiczności i krytyków na całym świecie.
Status kasowy w Hollywood
Ogromny wpływ Eddiego Murphy’ego na przemysł filmowy potwierdza jego imponujący status kasowy. Filmy z jego udziałem do 2015 roku zarobiły ponad 3,8 miliarda dolarów w USA i Kanadzie, a po uwzględnieniu inflacji, suma ta wzrosła do 6,5 miliarda dolarów. Przez lata był jednym z czołowych aktorów pod względem przychodów w historii amerykańskiego kina.
Rodzina i życie prywatne Eddie Murphy
Tragiczna historia ojca i doświadczenia z pieczy zastępczej
Wczesne dzieciństwo Eddiego Murphy’ego zostało naznaczone trudnymi doświadczeniami. Jego ojciec, Charles Edward Murphy, zginął w 1969 roku, gdy Eddie miał zaledwie osiem lat. Po chorobie matki, Lillian Murphy, Eddie wraz z bratem Charliem przez rok przebywał w pieczy zastępczej. Te doświadczenia, choć bolesne, jak sam wspominał, wpłynęły na rozwój jego poczucia humoru, które stało się jego największą siłą.
Liczna rodzina i dzieci
Eddie Murphy jest ojcem dziesięciorga dzieci. Jego wieloletnie małżeństwo z Nicole Mitchell trwało od 1993 do 2006 roku. W 2024 roku aktor ponownie się ożenił, tym razem z Paige Butcher. Bogate życie rodzinne stanowi ważny, choć często mniej eksponowany, aspekt jego biografii.
Rodzeństwo w branży
Artystyczna ścieżka Eddiego Murphy’ego była częściowo dzielona z jego bratem, Charliem Murphym, który również był aktorem i komikiem. Bracia wspólnie pracowali nad scenariuszem do filmu „Harlem Nights”, co świadczy o ich bliskiej więzi i wspólnym zamiłowaniu do sztuki.
Kariera zawodowa Eddie Murphy
Początki w stand-upie
Oficjalna kariera komediowa Eddiego Murphy’ego rozpoczęła się 9 lipca 1976 roku. Jego debiutancki występ w talent show, podczas którego zaprezentował parodię Ala Greena, spotkał się z ogromnym entuzjazmem publiczności i był zapowiedzią przyszłych sukcesów.
Rewolucja w Saturday Night Live
Przełomowym okresem w karierze Murphy’ego był czas jego udziału w programie Saturday Night Live w latach 1980–1984. Przypisuje mu się znaczący wkład w odrodzenie programu, dzięki stworzeniu niezapomnianych postaci, takich jak Buckwheat czy Mr. Robinson. Jego energia i talent nadały SNL nowy, żywiołowy charakter.
Historyczny występ jako prowadzący
W grudniu 1982 roku Eddie Murphy zapisał się w historii Saturday Night Live, stając się pierwszym członkiem obsady, który poprowadził program będąc jednocześnie jego aktywnym uczestnikiem. Podjął się tego wyzwania, zastępując chorego Nicka Nolte, co potwierdziło jego wszechstronność i zaangażowanie.
Przełom filmowy i status supergwiazdy
Debiut filmowy: „48 godzin”
Debiut filmowy Eddiego Murphy’ego w 1982 roku w filmie „48 Hrs.” okazał się spektakularnym sukcesem. U boku Nicka Nolte stworzył kreację, która otworzyła mu drzwi do statusu supergwiazdy w Hollywood.
Fenomen „Gliniarza z Beverly Hills”
Film „Gliniarz z Beverly Hills” (Beverly Hills Cop) z 1984 roku stał się prawdziwym fenomenem. Rola Axela Foleya umocniła pozycję Murphy’ego jako jednego z największych gwiazdorów komedii, a film osiągnął imponujące wyniki finansowe, stając się wówczas najbardziej dochodową komedią wszech czasów.
Charakterystyczne role i hołdy dla idoli
Eddie Murphy często wykorzystywał swój talent do wcielania się w wiele postaci w jednym filmie, co było wyrazem hołdu dla jego idola, Petera Sellersa. Ta umiejętność transformacji pozwoliła mu stworzyć niezapomniane kreacje w filmach takich jak „Gruby i chudszy” czy „Książę w Nowym Jorku”.
Resurgencja kariery po 2019 roku
Po okresie mniejszej aktywności, Eddie Murphy powrócił na szczyt dzięki filmowi „Nazywam się Dolemite” z 2019 roku. Sukces ten otworzył drogę do kolejnych projektów, w tym kontynuacji jego hitów: „Książę w Nowym Jorku 2” (2021) i „Gliniarz z Beverly Hills: Axel F” (2024). Powrót Murphy’ego na szczyt potwierdził jego niezmienną popularność.
Nagrody i osiągnięcia Eddie Murphy
Sukcesy na festiwalach filmowych i nagrody branżowe
Złote Globy i nagroda za całokształt twórczości
Eddie Murphy jest laureatem licznych prestiżowych nagród. W 2006 roku zdobył Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w „Dreamgirls”. W 2023 roku został uhonorowany nagrodą Cecil B. DeMille Award za całokształt twórczości, co stanowi wyraz uznania dla jego bogatego dorobku artystycznego.
Mark Twain Prize for American Humor
W 2015 roku Eddie Murphy odebrał Mark Twain Prize for American Humor, jedną z najważniejszych nagród dla komików w Stanach Zjednoczonych, podkreślającą jego znaczący wkład w rozwój amerykańskiego humoru.
Pierwsza statuetka Emmy
Mimo ogromnej sławy, pierwszą statuetkę Primetime Emmy zdobył dopiero w 2020 roku, doceniony za wybitny gościnny występ w serialu komediowym w Saturday Night Live. To symboliczne wyróżnienie podkreśliło jego korzenie w telewizji.
Nominacje do Oscara i BAFTA
Rola w filmie „Dreamgirls” przyniosła mu nominację do Oscara, a kreacja Osła w serii „Shrek” zaowocowała nominacją do nagrody BAFTA, co świadczy o wszechstronności jego talentu aktorskiego.
Lista kluczowych nagród i nominacji
- Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego za „Dreamgirls” (2006)
- Cecil B. DeMille Award za całokształt twórczości (2023)
- Mark Twain Prize for American Humor (2015)
- Primetime Emmy za wybitny gościnny występ w serialu komediowym (2020)
- Nominacja do Oscara za rolę w „Dreamgirls”
- Nominacja do nagrody BAFTA za rolę Osła w serii „Shrek”
Muzyczna strona Eddie Murphy
Kariera wokalna i albumy
Eddie Murphy ma na swoim koncie również udaną karierę wokalną. Wydał trzy albumy studyjne: „How Could It Be” (1985), „So Happy” (1989) oraz „Love’s Alright” (1993), współpracując z renomowanymi wytwórniami muzycznymi.
Przebój radiowy „Party All the Time”
Jednym z jego największych sukcesów muzycznych jest singiel „Party All the Time” z 1985 roku, który stał się przebojem radiowym, docierając do drugiego miejsca na liście Billboard Hot 100.
Nagroda Grammy za album komediowy
W 1984 roku Murphy został uhonorowany nagrodą Grammy w kategorii Best Comedy Recording za album komediowy „Eddie Murphy: Comedian”, co potwierdza jego mistrzostwo w dziedzinie humoru.
Inne role i projekty Eddie Murphy
Ikoniczny dubbing
Eddie Murphy użyczył głosu wielu niezapomnianym postaciom animowanym, w tym smokowi Mushu w „Mulan” (1998) oraz Osłu w kultowej serii „Shrek” (od 2001 roku). Te role stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych w jego karierze.
Debiut reżyserski
W 1989 roku Eddie Murphy zadebiutował jako reżyser filmowy, tworząc obraz „Harlem Nights”. Film ten pozwolił mu współpracować z jego idolami, Richardem Pyorem i Reddem Foxxem.
Kontrowersje i ciekawostki z życia Eddie Murphy
Konflikt z Saturday Night Live
Przez lata Eddie Murphy unikał udziału w rocznicach Saturday Night Live z powodu urażonej dumy po żarcie Davida Spade’a. Dopiero po latach doszło do pojednania, kończąc długotrwały konflikt.
Inspiracje i odrzucone role
Eddie Murphy podjął decyzję o zostaniu komikiem w wieku 15 lat, zainspirowany albumem Richarda Pryora. Żałuje odrzucenia roli w filmie „Kto wrobił królika Rogera” oraz propozycji występu w „Pogromcach duchów”, skupiając się wówczas na „Gliniarzu z Beverly Hills”.
„Eddie Murphy Rule” – wpływ na giełdę
Film „Nieoczekiwana zamiana miejsc” z udziałem Murphy’ego zainspirował wprowadzenie przepisów prawnych na rynkach kontraktów terminowych, znanych jako „Eddie Murphy Rule”, zakazujących wykorzystywania poufnych informacji rządowych.
Wsparcie dla czarnoskórych artystów
Pomimo pewnej krytyki, Eddie Murphy w swoich produkcjach, takich jak „Książę w Nowym Jorku” czy „Boomerang”, dawał szansę wielu młodym czarnoskórym talentom, w tym Halle Berry, Martinowi Lawrence’owi, Chrisowi Rockowi i Samuelowi L. Jacksonowi.
Lista kluczowych filmów z Eddiem Murphym
- 48 Hrs. (1982)
- Gliniarz z Beverly Hills (Beverly Hills Cop) (1984)
- Nieoczekiwana zamiana miejsc (Trading Places) (1983)
- Gruby i chudszy (The Nutty Professor) (1996)
- Książę w Nowym Jorku (Coming to America) (1988)
- Shrek (2001) – głos Osła
- Dreamgirls (2006)
- Nazywam się Dolemite (Dolemite Is My Name) (2019)
- Książę w Nowym Jorku 2 (Coming 2 America) (2021)
- Gliniarz z Beverly Hills: Axel F (Beverly Hills Cop: Axel F) (2024)
Lista albumów muzycznych
- How Could It Be (1985)
- So Happy (1989)
- Love’s Alright (1993)
Eddie Murphy to postać, której kariera odzwierciedla niezwykłą siłę talentu, wytrwałości i zdolność do adaptacji w dynamicznie zmieniającym się świecie rozrywki. Jego wpływ na komedię, kino i kulturę masową jest niepodważalny, a jego powrót na szczyt potwierdza jego status jako legendy Hollywood.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile żon miał Eddie Murphy?
Eddie Murphy nigdy nie był formalnie żonaty. Miał jednak wiele związków i jest ojcem dziesięciorga dzieci z pięcioma różnymi kobietami.
Co się dzieje z Eddie Murphy?
Eddie Murphy jest nadal aktywny w branży rozrywkowej. W ostatnich latach powrócił do występów komediowych na żywo i pojawił się w kilku filmach, w tym w sequelu „Księcia w Nowym Jorku 2”.
Czy Murphy był lekarzem?
Nie, Eddie Murphy nie był lekarzem. Jest on przede wszystkim znany jako aktor, komik i piosenkarz.
Dlaczego Eddie Murphy przestał grać?
Eddie Murphy nie przestał grać. Choć miał okresy mniejszej aktywności zawodowej, w ostatnich latach powrócił do filmów i występów scenicznych, pokazując, że nadal ma pasję do swojej pracy.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Murphy
