Isabelle Adjani, wybitna francuska aktorka o algiersko-niemieckich korzeniach, urodzona 27 czerwca 1955 roku, w styczniu 2026 roku będzie obchodzić swoje 70. urodziny. Jest jedną z najbardziej cenionych i utytułowanych artystek swojego pokolenia, czego dowodem jest rekordowa liczba pięciu nagród Cezara dla najlepszej aktorki. Jej wielokulturowe dziedzictwo, wynikające z pochodzenia ojca, Mohammeda Cherifa Adjaniego, algierskiego muzułmanina, oraz matki, Emmy Augusty „Gusti” Schweinberger, niemieckiej katoliczki, stanowiło ważny element jej tożsamości i wpłynęło na kształtowanie jej życia. Adjani biegle posługuje się dwoma językami – francuskim i niemieckim. Swoją karierę w teatrze amatorskim rozpoczęła już w wieku 12 lat, po wygraniu szkolnego konkursu recytatorskiego, co stanowiło pierwszy krok na drodze do przyszłych sukcesów.
Jako aktorka o wyjątkowej charyzmie i wszechstronnym talencie, Isabelle Adjani zdobyła międzynarodowe uznanie dzięki niezapomnianym rolom w filmach takich jak „Miłość Adeli H.” François Truffauta, za którą otrzymała nominację do Oscara, czy „Opętanie” Andrzeja Żuławskiego, która przyniosła jej nagrodę w Cannes. Jej droga artystyczna, choć pełna spektakularnych sukcesów, nie obyła się bez kontrowersji, od bojkotu fotoreporterów w Cannes po wyrok za oszustwa podatkowe. Mimo tych wydarzeń, Isabelle Yasmine Adjani niezmiennie pozostaje jedną z najbardziej fascynujących postaci francuskiego kina, której wpływ na sztukę filmową wykracza daleko poza ekran.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W styczniu 2026 roku ma 70 lat.
- Żona/Mąż: Brak informacji o obecnym stanie cywilnym.
- Dzieci: Barnabé Saïd-Nuytten (ur. 1979), Gabriel-Kane Day-Lewis (ur. 1995).
- Zawód: Aktorka.
- Główne osiągnięcie: Rekordzistka z pięcioma nagrodami Cezara dla najlepszej aktorki.
Podstawowe informacje o Isabelle Adjani
Isabelle Yasmine Adjani urodziła się 27 czerwca 1955 roku w 17. dzielniku Paryża. W styczniu 2026 roku aktorka będzie obchodzić 70. urodziny. Jej droga do stania się jedną z najbardziej utytułowanych francuskich artystek rozpoczęła się wcześnie, bo w wieku zaledwie 12 lat, kiedy to po wygraniu szkolnego konkursu recytatorskiego, zaczęła występować w teatrze amatorskim. To wczesne doświadczenie z aktorstwem, w tym udział w przedstawieniach takich jak „L’école des femmes”, ukształtowało jej pasję do sztuki. Dwujęzyczność, którą zawdzięcza pochodzeniu rodziców – francuskojęzycznego ojca i niemieckojęzycznej matki – pozwoliła jej na swobodne poruszanie się w różnych kręgach kulturowych i artystycznych, co stanowiło cenny atut w jej karierze.
Rodzina i życie prywatne Isabelle Adjani
Historia miłosna rodziców
Historia miłości rodziców Isabelle Adjani, Mohammeda Cherifa Adjaniego i Emmy Augusty „Gusti” Schweinberger, jest świadectwem powojennych czasów i dynamicznych zmian kulturowych. Poznali się pod koniec II wojny światowej w Niemczech, gdzie jej ojciec stacjonował jako żołnierz armii francuskiej. Po ślubie, Gusti, mimo że początkowo nie znała ani słowa po francusku, przeprowadziła się z mężem do Paryża. Warto wspomnieć, że matka aktorki poprosiła męża, aby używał imienia Cherif zamiast Mohammed, co było wyrazem specyficznego kontekstu asymilacji rodziny w powojennym Paryżu. To wielokulturowe dziedzictwo miało istotny wpływ na kształtowanie tożsamości Isabelle.
Związki i partnerzy
Bruno Nuytten
W latach 1976–1981 Isabelle Adjani była partnerką operatora filmowego Bruno Nuyttena. Z tego związku w 1979 roku urodził się ich syn, Barnabé Saïd-Nuytten. Później Isabelle podjęła decyzję o zatrudnieniu Bruno Nuyttena jako reżysera swojego ambitnego projektu biograficznego poświęconego postaci Camille Claudel, co świadczy o złożoności ich relacji i wzajemnym szacunku w sferze zawodowej.
Daniel Day-Lewis
W latach 1989–1995 aktorka pozostawała w głośnym związku z brytyjskim aktorem Danielem Day-Lewisem. Pomimo rozstania przed narodzinami ich wspólnego syna, Gabriela-Kane’a Day-Lewisa, który przyszedł na świat w 1995 roku, ich relacja wzbudzała duże zainteresowanie mediów i jest jednym z bardziej znanych związków aktorki.
Jean-Michel Jarre
Isabelle Adjani była również zaręczona ze słynnym kompozytorem muzyki elektronicznej Jean-Michelem Jarre’em. Ich związek, który wzbudzał duże zainteresowanie, zakończył się rozstaniem w 2004 roku, pozostawiając po sobie liczne spekulacje w prasie, w tym w Paris Match.
Warren Beatty
W połowie lat 80. aktorka nawiązała romans z hollywoodzkim gwiazdorem Warrenem Beatty. To właśnie on przekonał ją do występu w wysokobudżetowej komedii „Ishtar”, która była kręcona w Maroku. Ta współpraca była jednym z jej epizodycznych kontaktów z przemysłem filmowym USA, do którego Adjani podchodziła z rezerwą.
Potomstwo
Barnabé Saïd-Nuytten
Barnabé Saïd-Nuytten, syn Isabelle Adjani i Bruno Nuyttena, urodził się w 1979 roku. Jego narodziny były ważnym wydarzeniem w życiu aktorki, która starała się chronić życie prywatne swoich dzieci przed nadmiernym zainteresowaniem mediów.
Gabriel-Kane Day-Lewis
Gabriel-Kane Day-Lewis, syn Isabelle Adjani i Daniela Day-Lewisa, przyszedł na świat w 1995 roku. Jego narodziny nastąpiły po rozstaniu pary, jednak oboje rodzice starali się zapewnić mu stabilne wychowanie, mimo burzliwego początku ich związku.
Kariera aktorska Isabelle Adjani
Isabelle Adjani zadebiutowała na wielkim ekranie w wieku zaledwie 14 lat, grając rolę Rose w filmie „Le Petit Bougnat” z 1970 roku. To był początek jej wielkiej kariery, która szybko nabrała tempa, a jej talent został dostrzeżony, co otworzyło jej drzwi do dalszych projektów filmowych i teatralnych. W 1972 roku dołączyła do prestiżowego teatru Comédie-Française, gdzie zdobyła uznanie jako aktorka klasyczna, w szczególności za rolę Agnès w „Szkole żon” Moliera. Mimo sukcesów na deskach teatru, wkrótce postanowiła całkowicie poświęcić się kinu, co okazało się przełomową decyzją.
Przełomowa rola u François Truffauta
W 1975 roku Isabelle Adjani zagrała główną rolę w filmie „Miłość Adeli H.” w reżyserii François Truffauta. Reżyser czekał pięć lat na znalezienie idealnej aktorki do tej roli, a po premierze filmu krytycy, w tym Pauline Kael, zgodnie okrzyknęli talent Adjani „cudownym”. Za tę kreację, w wieku zaledwie 20 lat, otrzymała nominację do Oscara dla najlepszej aktorki, stając się wówczas najmłodszą nominowaną w tej kategorii w historii. Rekord ten dzierżyła przez niemal 30 lat, co podkreśla jej wczesny i spektakularny sukces.
Podejście do Hollywood
Mimo licznych ofert z USA, w tym propozycji do filmu „The Other Side of Midnight”, Adjani początkowo odrzucała Hollywood, nazywając je „miastem fikcji”. Uważała, że nie podziela amerykańskiej potrzeby wygrywania nagród i preferowała bardziej artystyczne projekty. Ta postawa świadczy o jej niezależności i silnym kręgosłupie artystycznym, co odróżniało ją od wielu innych aktorek tamtych czasów.
Współpraca z wybitnymi reżyserami
Werner Herzog
W 1979 roku Isabelle Adjani wystąpiła w remake’u „Nosferatu wampir” w reżyserii Wernera Herzoga, wcielając się w rolę Lucy Harker. Roger Ebert chwalił ten wybór obsadowy, twierdząc, że Adjani posiada eteryczną jakość, która sprawia, że wydaje się istnieć na innym planie rzeczywistości. Jej kreacja w filmie, obok Maxa Schreck’a, na nowo ożywiła klasyczną opowieść o wampirze, pokazując jej zdolność do wcielania się w postacie o niezwykłej, niemal mistycznej aurze.
Powroty i nowe wyzwania
Po ośmiu latach nieobecności w kinie, Isabelle Adjani powróciła na ekrany w 2009 roku rolą w filmie „Dzień spódnicy” (La Journée de la jupe). Wcieliła się w nim w postać nauczycielki, która bierze swoją klasę jako zakładników, co było wyzwaniem aktorskim i tematycznym. Film ten przyniósł jej kolejną nagrodę Cezara, potwierdzając jej niezmienną pozycję w świecie kina. W ostatnich latach Adjani nawiązała również współpracę z platformą Netflix, występując w filmie akcji „Złodziejki” (Wingwomen) oraz w miniserialu „Para idealna” (The Perfect Couple) u boku Nicole Kidman, co pokazuje jej otwartość na nowe formy ekspresji artystycznej.
Debiut w Bollywood
Isabelle Adjani jako pierwsza francuska aktorka wystąpiła w filmie Bollywood. W 2013 roku zagrała matkę Preity Zinty w komedii romantycznej „Ishkq in Paris”. Był to kolejny dowód na jej wszechstronność i gotowość do eksplorowania różnych rynków filmowych, a jej udział w produkcji z Indii był znaczącym wydarzeniem, łączącym dwa odległe światy kinematografii.
Nagrody i osiągnięcia Isabelle Adjani
Rekordowa liczba nagród Cezara
Isabelle Adjani jest rekordzistką pod względem liczby zdobytych nagród Cezara dla najlepszej aktorki, otrzymując aż pięć tych prestiżowych statuetek. Nagrody te przyznano jej za wybitne kreacje w filmach: „Opętanie” (1981), „Mordercze lato” (1983), „Camille Claudel” (1988), „Królowa Margot” (1994) oraz „Dzień spódnicy” (2009). Te liczne wyróżnienia świadczą o stałej obecności i wpływie Adjani na francuskie kino przez dekady.
Unikalny wyczyn w Cannes
W 1981 roku Isabelle Adjani dokonała unikalnego wyczynu na Festiwalu Filmowym w Cannes, zdobywając nagrodę dla najlepszej aktorki jednocześnie za role w dwóch różnych filmach: „Kwartet” oraz „Opętanie”. To podwójne wyróżnienie czyni ją jedyną aktorką w historii z takim łączonym sukcesem, podkreślając jej wszechstronność i siłę przekazu artystycznego w tym samym roku.
Historyczne nominacje do Oscara
Isabelle Adjani jest pierwszą francuską aktorką, która otrzymała dwie nominacje do Oscara za role w filmach nieanglojęzycznych. Nominacje te przyznano jej za kreacje w filmach „Miłość Adeli H.” oraz „Camille Claudel”. Te historyczne osiągnięcia podkreślają jej znaczenie na arenie międzynarodowej i potwierdzają jej talent, który przekracza granice językowe i kulturowe.
Wysokie odznaczenia państwowe
Za swój znaczący wkład w kulturę francuską, Isabelle Adjani została uhonorowana wysokimi odznaczeniami państwowymi. W 2010 roku mianowano ją Kawalerem Legii Honorowej, a w 2014 roku podniesiono do rangi Komandora Orderu Sztuki i Literatury. Te odznaczenia są wyrazem uznania dla jej dorobku artystycznego i wpływu na francuską kulturę.
Muzyczna ścieżka Isabelle Adjani
Album „Pull marine” i współpraca z Serge Gainsbourgiem
W 1983 roku Isabelle Adjani wkroczyła w świat muzyki, wydając swój debiutancki album popowy zatytułowany „Pull marine”. Całość materiału napisał i wyprodukował dla niej legendarny Serge Gainsbourg. Teledysk do tytułowej piosenki wyreżyserował sam Luc Besson, co świadczy o artystycznym zaangażowaniu i rozmachu projektu. Album ten pokazał Adjani w nowym, zaskakującym świetle, poszerzając jej artystyczne horyzonty.
Drugi album „Bande originale”
W 2023 roku, po długiej przerwie od aktywności muzycznej, Isabelle Adjani zaskoczyła swoich fanów wydaniem drugiego albumu zatytułowanego „Bande originale”. Ten powrót na scenę muzyczną po latach dowodzi jej wszechstronności i ciągłej potrzeby artystycznego wyrazu w różnych formach.
Kontrowersje i istotne wydarzenia z życia Isabelle Adjani
Bojkot fotoreporterów w Cannes
Podczas festiwalu w Cannes w 1983 roku Isabelle Adjani odmówiła udziału w sesji zdjęciowej do filmu „Mordercze lato”, protestując tym samym przeciwko wścibstwu mediów. W odpowiedzi na jej decyzję, fotoreporterzy podczas jej wejścia na czerwony dywan odłożyli aparaty i odwrócili się do niej plecami. Ten incydent stał się głośnym echem w mediach i podkreślił jej determinację w obronie prywatności.
Wyrok za oszustwa podatkowe
14 grudnia 2023 roku Isabelle Adjani została skazana na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu za oszustwa podatkowe. Wyrok ten odbił się szerokim echem w mediach i był jednym z bardziej znaczących wydarzeń z jej życia prywatnego w ostatnich latach, budząc dyskusje na temat odpowiedzialności finansowej osób publicznych.
Wsparcie dla Romana Polańskiego
W 2009 roku Isabelle Adjani podpisała petycję w obronie Romana Polańskiego, domagając się jego zwolnienia po aresztowaniu w Szwajcarii. Jej stanowisko w tej sprawie wywołało dyskusje i podzieliło opinię publiczną, pokazując jej gotowość do zabierania głosu w sprawach budzących kontrowersje.
Perspektywa polityczna i osobowość Isabelle Adjani
Walka z rasizmem i obrona mniejszości
Isabelle Adjani wielokrotnie publicznie potępiała nastroje antyimigranckie i antyalgierskie we Francji. Aktywnie broniła praw mniejszości, często odwołując się do swoich własnych korzeni i doświadczeń. Jej zaangażowanie w sprawy społeczne i polityczne świadczy o jej silnym poczuciu sprawiedliwości i odpowiedzialności obywatelskiej.
Krytyka Papieża
W 2009 roku aktorka ostro skrytykowała wypowiedź papieża Benedykta XVI, który twierdził, że prezerwatywy nie są skuteczną metodą zapobiegania AIDS. Ta odważna wypowiedź pokazała jej niezależność myślenia i gotowość do konfrontacji z autorytetami w sprawach, które uważała za ważne dla zdrowia publicznego i praw człowieka.
Ciekawostki z życia Isabelle Adjani
Dubbing w filmach Disneya
W 2010 roku Isabelle Adjani użyczyła swojego głosu postaci Matki Gertrudy (Mother Gothel) we francuskiej wersji językowej popularnego filmu animowanego Disneya „Zaplątani” (Tangled). Było to kolejne ciekawe doświadczenie aktorskie, które poszerzyło zakres jej artystycznej działalności.
Podwójne wersje językowe filmów
Podczas pracy nad filmem „Nosferatu wampir” w 1979 roku, na prośbę dystrybutora 20th Century Fox, ekipa kręciła każdą scenę dwukrotnie – raz po angielsku, a raz po niemiecku. Taka praktyka była stosowana w celu zapewnienia jak najlepszego odbioru filmu na różnych rynkach, a dla Adjani stanowiła dodatkowe wyzwanie aktorskie i językowe.
Współczesne projekty Netflix
W ostatnich latach Isabelle Adjani nawiązała współpracę z platformą Netflix, występując w filmie akcji „Złodziejki” (Wingwomen) oraz w miniserialu „Para idealna” (The Perfect Couple) u boku Nicole Kidman. Te projekty pokazują jej ciągłą aktywność i otwartość na współpracę z globalnymi platformami streamingowymi.
Filmografia Isabelle Adjani (wybór)
- Le Petit Bougnat (1970)
- L’école des femmes (1972)
- Miłość Adeli H. (L’histoire d’Adèle H.) (1975)
- Nosferatu wampir (Nosferatu: Phantom der Nacht) (1979)
- Opętanie (Possession) (1981)
- Mordercze lato (L’Été meurtrier) (1983)
- Camille Claudel (1988)
- Królowa Margot (La Reine Margot) (1994)
- Dzień spódnicy (La Journée de la jupe) (2009)
- Ishkq in Paris (2013)
- Złodziejki (Wingwomen) (2023)
- Para idealna (The Perfect Couple) (miniserial, 2024)
Dyskografia Isabelle Adjani
- Pull marine (1983)
- Bande originale (2023)
Nagrody i wyróżnienia Isabelle Adjani
| Nagroda | Rok | Film/Projekt | Kategoria |
|---|---|---|---|
| Cezar | 1981 | Opętanie | Najlepsza aktorka |
| Cezar | 1983 | Mordercze lato | Najlepsza aktorka |
| Cezar | 1988 | Camille Claudel | Najlepsza aktorka |
| Cezar | 1994 | Królowa Margot | Najlepsza aktorka |
| Cezar | 2009 | Dzień spódnicy | Najlepsza aktorka |
| Festiwal Filmowy w Cannes | 1981 | Kwartet / Opętanie | Najlepsza aktorka |
| Oscar | 1975 (nominacja) | Miłość Adeli H. | Najlepsza aktorka |
| Oscar | 1988 (nominacja) | Camille Claudel | Najlepsza aktorka |
| Legia Honorowa | 2010 | – | Kawaler |
| Order Sztuki i Literatury | 2014 | – | Komandor |
Podsumowując, niezwykła kariera Isabelle Adjani, naznaczona niezapomnianymi rolami, licznymi nagrodami i wyrazistym charakterem, stanowi inspirujący przykład dla kolejnych pokoleń artystów. Jej artystyczna podróż, od wczesnych lat w teatrze amatorskim, przez międzynarodowe sukcesy filmowe, po aktywność w obszarze muzyki i zaangażowanie społeczne, pokazuje siłę talentu, determinację i odwagę w podejmowaniu nowych wyzwań, jednocześnie pielęgnując własną tożsamość i wrażliwość.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co się stało z Isabelle Adjani?
Isabelle Adjani nadal aktywnie działa w świecie kina, występując w filmach i serialach. Jej kariera rozwija się, a aktorka wciąż cieszy się uznaniem krytyków i publiczności.
Co się stało z twarzą Isabelle Adjani?
Z biegiem lat twarz Isabelle Adjani naturalnie uległa zmianom związanym z wiekiem, jak u każdej osoby. Aktorka zachowuje swój charakterystyczny wygląd, a ewentualne zabiegi medycyny estetycznej nie są publicznie potwierdzone.
Co wydarzyło się między Danielem Day-Lewisem i Isabelle Adjani?
Isabelle Adjani i Daniel Day-Lewis mieli burzliwy romans, z którego narodził się ich syn, Gabriel-Kane Day-Lewis. Ich związek zakończył się, ale oboje pozostali w dobrych relacjach jako rodzice.
Czy Isabelle Adjani mówi po niemiecku?
Tak, Isabelle Adjani biegle posługuje się językiem niemieckim. Aktorka wychowała się w Berlinie i dorastała w dwujęzycznym środowisku, co pozwoliło jej na opanowanie tego języka.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Isabelle_Adjani
