Louis Daniel Armstrong, urodzony 4 sierpnia 1901 roku w Nowym Orleanie, to jedna z najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki jazzowej. Znany na całym świecie pod pseudonimami „Satchmo” i „Pops”, zrewolucjonizował scenę muzyczną jako trębacz, kornecista i wokalista. W wieku 70 lat na [miesiąc rok] ma 70 lat. Jego życie prywatne było złożone – był czterokrotnie żonaty, a jego ostatnią żoną była Lucille Wilson. Choć oficjalnie posiadał dwoje dzieci, z wielką troską i zaangażowaniem opiekował się swoim niepełnosprawnym umysłowo kuzynem Clarence’em. Jego największym osiągnięciem jest bez wątpienia kształtowanie nowoczesnego jazzu i stworzenie ponadczasowych przebojów, takich jak „What a Wonderful World”.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na [miesiąc rok] ma 70 lat.
- Żona/Mąż: Lucille Wilson (ostatnia żona).
- Dzieci: Dwoje oficjalnie, otoczył opieką kuzyna Clarence’a.
- Zawód: Trębacz, kornecista, wokalista jazzowy.
- Główne osiągnięcie: Przekształcenie jazzu z improwizacji zbiorowej na indywidualne solówki, wpływ na rozwój wokalu jazzowego.
Podstawowe Informacje o Louisie Armstrongu
Louis Daniel Armstrong urodził się 4 sierpnia 1901 roku w Nowym Orleanie w stanie Luizjana. Przez wiele lat sam artysta podawał jako datę urodzenia 4 lipca 1900 roku, co przez dekady budziło dyskusje wśród historyków muzyki. Zmarł 6 lipca 1971 roku w Nowym Jorku, w wieku 69 lat. Jego fenomenalna kariera trwała przez pięć dekad, a jego artystyczne dziedzictwo pozostaje fundamentalne dla rozwoju muzyki jazzowej. Armstrong był powszechnie znany pod sympatycznymi pseudonimami, takimi jak „Satchmo” (skrót od Satchelmouth), „Satch” i „Pops”, które odzwierciedlały jego ogromną popularność i bliską więź z publicznością.
Życie Prywatne Louisa Armstronga
Dzieciństwo i Wczesne Lata
Louis Armstrong dorastał w ubogiej dzielnicy Nowego Orleanu, znanej jako „The Battlefield”. Wychowywany był przez babcię do piątego roku życia, a następnie powrócił pod opiekę matki. Już jako dziecko podejmował się prac zarobkowych, pomagając rodzinie Karnoffskich, litewskim Żydom, w zbieraniu odpadów i dostarczaniu węgla. Ta bliska relacja zaowocowała tym, że rodzina Karnoffskich wspierała go i karmiła, a sam Louis zachował głęboki szacunek dla ich dobroci, nosząc Gwiazdę Dawida na pamiątkę.
Relacje i Rodzina
Małżeństwa
Przez swoje życie Louis Armstrong zawarł cztery związki małżeńskie. Jego pierwszą żoną była Daisy Parker, z którą rozwiódł się w 1923 roku. W 1924 roku poślubił Lil Hardin Armstrong, z którą pozostał w związku do 1938 roku. Trzecią żoną była Alpha Smith, a ich małżeństwo trwało od 1938 do 1942 roku. Czwartą i ostatnią żoną artysty była Lucille Wilson, która towarzyszyła mu od 1942 roku aż do jego śmierci w 1971 roku.
Dzieci i Opieka
Choć oficjalne dokumenty wskazują na posiadanie przez Louisa Armstronga dwójki dzieci, jego życie charakteryzowało się również głębokim zaangażowaniem rodzinnym poza formalnymi więzami. Artysta otoczył szczególną opieką swojego niepełnosprawnego umysłowo kuzyna Clarence’a, którego formalnie adoptował i finansowo wspierał przez całe życie, dowodząc swojej empatii i odpowiedzialności.
Kariera Zawodowa i Artystyczna Louisa Armstronga
Początki Kariery Muzycznej
Pierwsze kroki na drodze muzycznej Louis Armstrong stawiał w poprawczaku Colored Waif’s Home for Boys, gdzie trafił w wieku 11 lat za wystrzelenie ślepego naboju. Tam, pod kierunkiem Petera Davisa, który mianował go liderem zespołu poprawczaka, rozwijał swoje umiejętności gry na instrumentach dętych. Kluczowym etapem rozwoju było również doświadczenie zdobyte na statkach wycieczkowych (riverboats) pod batutą Fate’a Marable’a. To właśnie podczas tej pracy Armstrong nauczył się czytania nut, co sam określał jako „pójście na uniwerset”, ponieważ nadało mu to solidne podstawy teoretyczne, które znacząco wpłynęły na jego dalszy rozwój muzyczny.
Kluczowe Etapy Rozwoju Jazzu
Louis Armstrong jest powszechnie uznawany za pioniera jazzu, którego innowacyjne podejście do improwizacji i wykonawstwa znacząco wpłynęło na kształt tego gatunku muzycznego. Przeniósł on środek ciężkości jazzu z improwizacji zbiorowej na indywidualne występy solowe, demonstrując niezwykłą inwencję jako trębacz i kornecista już w latach 20. XX wieku. W 1922 roku dołączył do Creole Jazz Band Kinga Olivera w Chicago, gdzie jego talent szybko zyskał uznanie, zwłaszcza dzięki udziałowi w tzw. „cutting contests” – muzycznych pojedynkach. W 1923 roku dokonał swoich pierwszych nagrań studyjnych dla wytwórni Gennett Records.
Nagrania i Współprace
W latach 1925–1928 Armstrong stworzył z zespołami „The Hot Five” i „The Hot Seven” nagrania, które są uważane za fundament nowoczesnego jazzu. Te sesje zrewolucjonizowały gatunek, wprowadzając innowacyjne frazowanie i techniki solowe. Artysta nawiązał również owocne współprace z największymi gwiazdami epoki. Szczególnie znaczące były jego wspólne projekty z Ellą Fitzgerald, z którą nagrał trzy klasyczne albumy: „Ella and Louis” (1956), „Ella and Louis Again” (1957) oraz jazzową operę „Porgy and Bess” (1959). Jego styl gry na trąbce i wokalistyka jazzowa wyznaczyły nowe, nieosiągalne wcześniej standardy.
Kariera Filmowa
Wczesne Występy
Kariera filmowa Louisa Armstronga rozpoczęła się w latach 30. XX wieku. Pojawił się w takich produkcjach jak „A Rhapsody in Black and Blue” (1932) oraz „Cabin in the Sky” (1943). Te wczesne występy w kinie znacząco przyczyniły się do jego rozpoznawalności w kulturze masowej, wykraczając poza kręgi miłośników jazzu i budując jego wizerunek jako globalnej ikony.
Znaczące Role Filmowe
W 1956 roku Louis Armstrong zagrał w głośnym filmie „High Society”, u boku takich gwiazd jak Bing Crosby i Grace Kelly. Kolejnym ważnym filmem w jego dorobku był „Paris Blues” z 1961 roku, który ugruntował jego pozycję jako międzynarodowej ikony rozrywki. Jednym z jego ostatnich znaczących występów ekranowych była rola w filmowej adaptacji musicalu „Hello, Dolly!” z 1969 roku. Wystąpił tam u boku Barbry Streisand, wykonując tytułowy utwór, który stał się jednym z jego największych przebojów.
Dyskografia i Najważniejsze Przeboje Louisa Armstronga
Legendarne Składy i Nagrania
Nagrania dokonane przez Louisa Armstronga w składach „The Hot Five” i „The Hot Seven” w latach 1925–1928 stanowią kamień milowy w historii jazzu. Te sesje nagraniowe, obejmujące utwory takie jak „Heebie Jeebies” czy „Potato Head Blues”, zdefiniowały nowoczesne podejście do improwizacji i technik solowych. Jego mistrzowskie posługiwanie się trąbką i kornetem, a także innowacyjne wprowadzenie śpiewu scatem, wywarły ogromny wpływ na przyszłe pokolenia muzyków.
Współpraca z Ellą Fitzgerald
Współpraca Louisa Armstronga z Ellą Fitzgerald jest jednym z najbardziej cenionych rozdziałów w historii jazzu. Ich wspólne albumy, w tym „Ella and Louis” (1956), „Ella and Louis Again” (1957) oraz jazzowa opera „Porgy and Bess” (1959), przeszły do historii jako arcydzieła wokalistyki i instrumentalistyki jazzowej. Ich głosy idealnie się uzupełniały, tworząc niezapomniane duety i interpretacje znanych standardów.
Największe Hity
Dyskografia Louisa Armstronga obfituje w utwory, które stały się nieśmiertelnymi przebojami i do dziś stanowią fundament muzyki popularnej. Do jego najbardziej znanych piosenek należą „What a Wonderful World”, „La Vie en Rose”, „On the Sunny Side of the Street” oraz „When the Saints Go Marching In”. Te utwory, dzięki jego charakterystycznemu wokalowi i emocjonalnemu przekazowi, zdobyły serca milionów słuchaczy na całym świecie.
Nagrody i Osiągnięcia Louisa Armstronga
Prestiżowe Wyróżnienia
W 1965 roku Louis Armstrong zdobył nagrodę Grammy w kategorii Best Male Vocal Performance za utwór „Hello, Dolly!”. Warto zaznaczyć, że jego piosenka pokonała na listach przebojów nawet popularną wówczas grupę The Beatles, co świadczy o ogromnej sile jego artystycznego przekazu. W 1972 roku, już pośmiertnie, artysta został uhonorowany nagrodą Grammy Lifetime Achievement Award, doceniającą jego całokształt twórczości i nieoceniony wkład w rozwój muzyki.
Panteony Sławy
Louis Armstrong został wprowadzony do najważniejszych panteonów sławy muzyki, co podkreśla jego trwałe znaczenie. Znalazł się w DownBeat Jazz Hall of Fame, Rock and Roll Hall of Fame oraz National Rhythm & Blues Hall of Fame. Te wyróżnienia potwierdzają jego wszechstronny wpływ na różne gatunki muzyczne i ugruntowują jego pozycję jako jednej z najważniejszych postaci w historii światowej muzyki.
Ciekawostki i Wydarzenia z Życia Louisa Armstronga
Wczesne Doświadczenia i Edukacja
Edukacja muzyczna Louisa Armstronga nabrała tempa w poprawczaku Colored Waif’s Home for Boys, gdzie pod okiem Petera Davisa nauczył się grać na instrumentach dętych i został liderem zespołu. Później, pracując na statkach wycieczkowych u Fate’a Marable’a, opanował sztukę czytania nut, co sam określał jako przełomowy moment w swojej edukacji muzycznej. Był również utalentowanym pisarzem; w 1969 roku napisał pamiętnik „Louis Armstrong + the Jewish Family in New Orleans, LA., the Year of 1907”, w którym wspominał swoje dzieciństwo i walkę z dyskryminacją. Jego dom w Queens, w Nowym Jorku, gdzie mieszkał z żoną Lucille, został przekształcony w The Louis Armstrong House Museum i jest obecnie narodowym zabytkiem historycznym.
Kontrowersje i Postawa Społeczna
Historia Louisa Armstronga zawiera również momenty budzące kontrowersje. 31 grudnia 1912 roku, mając zaledwie 11 lat, został aresztowany za wystrzelenie ślepego naboju z pistoletu ojczyma, co skutkowało jego osadzeniem w poprawczaku. Choć artysta rzadko wypowiadał się publicznie na tematy polityczne, w 1957 roku stanowczo skrytykował rząd USA za opieszałość podczas kryzysu w Little Rock. W proteście przeciwko segregacji rasowej odwołał wówczas trasę koncertową po ZSRR.
Dziedzictwo i Pamięć
Dom Muzeum Louisa Armstronga
Dom Louisa Armstronga w Queens, w Nowym Jorku, gdzie mieszkał ze swoją żoną Lucille, został przekształcony w The Louis Armstrong House Museum. Obecnie jest on narodowym zabytkiem historycznym, stanowiąc świadectwo życia i twórczości tego wybitnego artysty. Muzeum pozwala odwiedzającym na zanurzenie się w świecie Armstronga, poznanie jego osobistych przedmiotów i odkrycie historii jego życia i kariery.
Kluczowe Okresy w Karierze i Życiu
Najważniejsze Nagrania i Zespoły
- Dołączenie do Creole Jazz Band Kinga Olivera w 1922 roku.
- Pierwsze nagrania studyjne dla Gennett Records w 1923 roku.
- Stworzenie legendarnych składów „The Hot Five” i „The Hot Seven” (nagrania z lat 1925–1928).
- Współpraca z Ellą Fitzgerald przy albumach: „Ella and Louis” (1956), „Ella and Louis Again” (1957), „Porgy and Bess” (1959).
Kluczowe Filmy z Udziałem Louisa Armstronga
- „A Rhapsody in Black and Blue” (1932)
- „Cabin in the Sky” (1943)
- „High Society” (1956)
- „Paris Blues” (1961)
- „Hello, Dolly!” (1969)
Nagrody i Wyróżnienia
| Rok | Nagroda/Wyróżnienie | Kategoria/Uzasadnienie |
|---|---|---|
| 1965 | Grammy | Best Male Vocal Performance za utwór „Hello, Dolly!” |
| 1972 (pośmiertnie) | Grammy Lifetime Achievement Award | Za całokształt twórczości i wkład w rozwój muzyki |
| Brak daty | DownBeat Jazz Hall of Fame | Wprowadzenie |
| Brak daty | Rock and Roll Hall of Fame | Wprowadzenie |
| Brak daty | National Rhythm & Blues Hall of Fame | Wprowadzenie |
Warto wiedzieć: Louis Armstrong był nie tylko wybitnym muzykiem, ale także utalentowanym pisarzem, czego dowodem jest jego pamiętnik z 1969 roku, w którym opisał swoje dzieciństwo i walkę z dyskryminacją.
Louis Daniel Armstrong, jako niekwestionowany pionier jazzu, zrewolucjonizował muzykę swym innowacyjnym stylem gry na trąbce i charakterystycznym wokalem. Jego bogata kariera, obejmująca przełomowe nagrania, role filmowe i niezliczone przeboje, uczyniła go ikoną kultury światowej i trwale zapisała jego nazwisko w annałach muzyki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co chorował Louis Armstrong?
Louis Armstrong cierpiał na chorobę serca, która znacząco wpływała na jego zdrowie w późniejszych latach życia. Zmagał się również z problemami żołądkowymi.
Czy Louis Armstrong był w Polsce?
Nie, Louis Armstrong nigdy nie występował ani nie odwiedził Polski. Jego trasy koncertowe obejmowały głównie Amerykę Północną i Południową, Europę oraz Azję.
Ile żon miał Louis Armstrong?
Louis Armstrong był żonaty cztery razy. Jego ostatnią i najdłuższą żoną była Lucille Wilson, którą poślubił w 1942 roku.
Czy Louis Armstrong był miłośnikiem marihuany?
Tak, Louis Armstrong był znanym zwolennikiem i użytkownikiem marihuany, którą nazywał „mary jane”. Uważał ją za środek relaksujący i wspomagający kreatywność.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Armstrong
