Marcello Mastroianni: Życie i kariera ikony włoskiego kina

1

Marcello Mastroianni, urodzony 26 września 1924 roku w Fontana Liri, to jeden z najbardziej ikonicznych włoskich aktorów XX wieku. Jest znany na całym świecie ze swojej wszechstronności i niepowtarzalnej charyzmy, które pozwoliły mu stworzyć niezapomniane kreacje w blisko 150 filmach. Jego kariera, trwająca od lat 30. XX wieku aż do 1996 roku, obfitowała we współpracę z najwybitniejszymi reżyserami, w tym Federico Fellinim, z którym stworzył jedne z najbardziej pamiętnych dzieł włoskiej kinematografii. Prywatne życie aktora, naznaczone burzliwymi związkami, m.in. z Catherine Deneuve i Faye Dunaway, stanowi równie fascynujący rozdział jego biografii. Marcello Mastroianni zmarł 19 grudnia 1996 roku w Paryżu, w wieku 72 lat, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii światowego kina jako symbol włoskiego stylu i aktorstwa.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na wrzesień 2024 roku miałby 100 lat.
• Żona/Mąż: Flora Carabella (formalnie), w nieformalnej separacji od 1964 roku.
• Dzieci: Barbara Mastroianni (z Florą Carabellą), Chiara Mastroianni (z Catherine Deneuve).
• Zawód: Aktor.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najwybitniejszych aktorów włoskiego kina XX wieku, znany z ról w filmach Federico Felliniego i współpracy z Sophią Loren.

Podstawowe informacje o Marcello Mastroiannim

Pełne nazwisko i pochodzenie

Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni urodził się 26 września 1924 roku w Fontana Liri, w prowincji Frosinone, w regionie Lacjum. Włoski aktor, który zdobył światową sławę, dorastał w Turynie i Rzymie, co ukształtowało jego artystyczny warsztat.

Status ikony kina

Marcello Mastroianni jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej kultowych męskich wykonawców włoskiego kina XX wieku. Jego kariera filmowa, trwająca od 1939 do 1996 roku, obejmowała łącznie 147 produkcji. Jego talent i charyzma sprawiły, że stał się symbolem włoskiego stylu i aktorstwa na arenie międzynarodowej.

Miejsce i okoliczności śmierci

Aktor zmarł 19 grudnia 1996 roku w wieku 72 lat w Paryżu. Jego odejście nastąpiło w dzielnicy Saint-Germain-des-Prés.

Rodzina i życie prywatne Marcello Mastroianniego

Rodzice i pochodzenie

Rodzicami Marcello Mastroianniego byli Ida (z domu Irolle) i Ottone Mastroianni, oboje pochodzący z pobliskiego miasta Arpino.

Zawód ojca i tradycje rodzinne

Ojciec Marcello, Ottone, prowadził warsztat stolarski. To skromne tło społeczne stanowiło punkt wyjścia dla przyszłego gwiazdora światowego formatu.

Relacje z bratem

Marcello miał brata, Ruggero Mastroianniego, cenionego montażystę filmowego, który wielokrotnie współpracował ze słynnym bratem. Ich wspólne projekty świadczą o bliskiej więzi zawodowej i rodzinnej.

Więzi z artystyczną rodziną

Talenty artystyczne były obecne w rodzinie Mastroianniego – Marcello był bratankiem słynnego rzeźbiarza Umberto Mastroianniego. Ta artystyczna aura wpłynęła na jego wrażliwość i estetyczne wyczucie.

Małżeństwo z Florą Carabellą

12 sierpnia 1950 roku Marcello Mastroianni poślubił aktorkę Florę Carabellę. Z tego związku urodziła się ich córka, Barbara Mastroianni. Para pozostawała w formalnym związku małżeńskim aż do śmierci aktora.

Nieformalna separacja

Mimo formalnego małżeństwa z Florą Carabellą, od 1964 roku małżonkowie żyli w nieformalnej separacji. Było to wynikiem licznych romansów Marcello, które stały się powszechnie znane.

Wielka miłość do Faye Dunaway

Po separacji z żoną, w latach 1968–1970, Marcello Mastroianni związał się z amerykańską aktorką Faye Dunaway. Ich związek był intensywny i poważny, zrodzony na planie filmu „Miejsce dla kochanków”.

Odmowa rozwodu

Faye Dunaway pragnęła sformalizowania związku i założenia rodziny, jednak Marcello Mastroianni, jako katolik, odmówił rozwodu z Florą. Ta decyzja doprowadziła do bolesnego rozstania z Dunaway.

Związek z Catherine Deneuve

W latach 70. Marcello Mastroianni przez cztery lata dzielił życie z francuską gwiazdą kina, Catherine Deneuve. Owocem tego związku jest córka Chiara Mastroianni, która również została aktorką. Para wspólnie zagrała w czterech filmach.

Ostatnia partnerka życiowa

Od 1976 roku aż do swojej śmierci w 1996 roku, Marcello Mastroianni był związany z Anną Marią Tatò, autorką i reżyserką filmową.

Inne znane romanse

Lista znanych partnerek Marcello Mastroianniego jest długa i obejmuje takie aktorki jak Anouk Aimée, Carole Mallory, Claudia Cardinale, Lauren Hutton oraz Ursula Andress. Jego życie uczuciowe było równie burzliwe, co jego kariera aktorska.

Kariera zawodowa Marcello Mastroianniego

Debiut w wieku nastoletnim

Pierwszy kontakt Marcello Mastroianniego z kinematografią nastąpił już w wieku czternastu lat. W 1939 roku pojawił się jako statysta w filmie „Marionette”.

Przełom komediowy

Krytyczny i komercyjny przełom w karierze Marcello Mastroianniego nastąpił w 1958 roku. Jego rola w komedii kryminalnej „Sprawcy nieznani” (Big Deal on Madonna Street) przyniosła mu szerokie uznanie.

Współpraca z Federico Fellinim

Prawdziwą światową gwiazdą Marcello Mastroianni stał się dzięki przełomowym rolom w filmach Federico Felliniego. Szczególnie pamiętna jest jego kreacja znużonego dziennikarza w kultowym „Słodkim życiu” z 1960 roku. Ta współpraca z Fellinim zdefiniowała jego wizerunek i ugruntowała jego pozycję w kinie artystycznym.

Rola w „8½”

W 1963 roku Federico Fellini ponownie powierzył Marcello Mastroianniemu kluczową rolę w swoim arcydziele „8½”. Aktor wcielił się w postać reżysera przeżywającego głęboki kryzys twórczy. Ta kreacja umocniła jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych interpretatorów złożonych psychologicznie postaci w kinie artystycznym.

Legendarny duet z Sophią Loren

Marcello Mastroianni stworzył jeden z najsłynniejszych i najbardziej uwielbianych duetów ekranowych w historii kina wraz z Sophią Loren. Ich wspólne występy na przestrzeni czterdziestu lat, w sumie w jedenastu filmach, przeszły do legendy. Ich ekranowa chemia była niezaprzeczalna, a filmy z ich udziałem często stawały się kinowymi hitami.

Kluczowe filmy z Loren

Do najbardziej znanych i cenionych wspólnych dzieł Marcello Mastroianniego i Sophii Loren należą takie filmy jak „Wczoraj, dziś, jutro” oraz „Małżeństwo po włosku”. Te produkcje pokazały pełnię ich talentu aktorskiego i stały się klasyką włoskiego kina.

Stosunek do Hollywood

Pomimo ogromnej międzynarodowej sławy, Marcello Mastroianni w dużej mierze unikał pracy w Hollywood. Preferował pozostanie aktorem rdzennie włoskim, wiernym swojej kulturze i stylowi, co pozwoliło mu zachować artystyczną niezależność.

Ostatnie projekty

W 1996 roku, tuż przed śmiercią, Marcello Mastroianni wystąpił wraz ze swoją córką Chiarą w filmie „Trzy życia i jedna śmierć”. Było to symboliczne zakończenie jego długiej i owocnej kariery.

Pośmiertna premiera

Jego ostatni film, „Podróż do początku świata” (1997), wszedł na ekrany kin już po jego śmierci. Produkcja ta stała się pożegnalnym akcentem w jego filmografii.

Nagrody i osiągnięcia Marcello Mastroianniego

Nominacje do Oscara

Marcello Mastroianni zapisał się w historii kina jako pierwszy aktor nominowany do Oscara za rolę w filmie nieanglojęzycznym. Nominację tę otrzymał w 1961 roku za udział w filmie „Rozwód po włosku”.

Trzykrotny nominant

Łącznie Marcello Mastroianni zdobył trzy nominacje do Oscara w kategorii Najlepszego Aktora Pierwszoplanowego. Oprócz wspomnianego „Rozwodu po włosku” (1961), nominacje te otrzymał również za role w filmach „Szczególny dzień” oraz „Oczy czarne”.

Sukcesy w Cannes

Aktor odniósł znaczące sukcesy na Festiwalu Filmowym w Cannes, stając się jednym z zaledwie trzech aktorów w historii, którzy dwukrotnie zdobyli nagrodę dla Najlepszego Aktora. To prestiżowe wyróżnienie potwierdza jego mistrzostwo aktorskie na arenie międzynarodowej.

Nagrody w Cannes – konkretne role

Nagrody dla Najlepszego Aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes Marcello Mastroianni otrzymał w 1970 roku za rolę w filmie „Dramat zazdrości” oraz w 1987 roku za kreację w filmie „Oczy czarne”.

Inne prestiżowe wyróżnienia

Kolekcja nagród Marcello Mastroianniego jest imponująca. Wśród jego licznych trofeów znajdują się m.in. dwie nagrody BAFTA, dwa Złote Globy oraz dwie nagrody dla Najlepszego Aktora na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Te wyróżnienia świadczą o jego ogromnym wkładzie w rozwój światowego kina.

Odznaczenia państwowe

Za swoje zasługi dla włoskiej kultury Marcello Mastroianni został uhonorowany w 1994 roku tytułem Kawalera Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej.

Zdrowie i śmierć Marcello Mastroianniego

Przyczyna zgonu

Bezpośrednią przyczyną śmierci Marcello Mastroianniego był rak trzustki. Aktor zmagał się z chorobą w ostatnim okresie swojego życia.

Ostatnie chwile

W momencie śmierci, która nastąpiła 19 grudnia 1996 roku w paryskim mieszkaniu aktora, przy jego łóżku obecne były obie jego córki – Barbara i Chiara. Towarzyszyły mu również dwie kluczowe kobiety jego życia: Catherine Deneuve i Anna Maria Tatò.

Symboliczny hołd w Rzymie

Po śmierci Marcello Mastroianniego Rzym oddał mu hołd w symboliczny sposób. Fontanna di Trevi, miejsce nierozerwalnie kojarzone z jego ikoniczną sceną z Anitą Ekberg w filmie „Słodkie życie”, została symbolicznie wyłączona i spowita czarnym kirem, co podkreśliło żal po stracie wielkiego artysty.

Uroczystości pogrzebowe

Uroczystości pogrzebowe Marcello Mastroianniego odbyły się w dwóch miejscach. Pierwsze nabożeństwo miało miejsce w kościele św. Sulpicjusza w Paryżu, a drugie – w rzymskim ratuszu.

Miejsce spoczynku

Marcello Mastroianni spoczął w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Verano w Rzymie.

Kontrowersje i skandale związane z Marcello Mastroiannim

Spór o dokument „Marcello Mastroianni: I Remember”

Po śmierci aktora, podczas festiwalu w Wenecji w 1997 roku, wybuchł konflikt rodzinny związany z filmem dokumentalnym „Marcello Mastroianni: I Remember”, którego autorką była Anna Maria Tatò. Sprawa ta wywołała spore poruszenie w świecie filmu.

Protest rodziny

W ramach sporu, córka aktora Chiara, jego żona Flora oraz była partnerka Catherine Deneuve podjęły próbę zablokowania pokazu tego dokumentu. Ich działania wynikały z różnych powodów, ale wskazywały na skomplikowane relacje rodzinne i kwestie prawne.

Kwestia praw do wizerunku

Anna Maria Tatò twierdziła, że Marcello Mastroianni w swoim testamencie zapisał jej wszelkie prawa do swojego wizerunku. Ta deklaracja stała się głównym punktem sporu z rodziną, która kwestionowała jej roszczenia.

Finał sporu

Pomimo protestów rodziny, festiwal w Wenecji ostatecznie zdecydował się wyświetlić film dokumentalny Anny Marii Tatò. Decyzja ta zakończyła publiczną część sporu.

Ciekawostki i mniej znane fakty

• Podczas II wojny światowej Marcello Mastroianni był internowany w niemieckim obozie jenieckim, z którego zdołał uciec i ukryć się w Wenecji.
• W 1951 roku użyczył swojego głosu Jean-Pierre Aumontowi we włoskiej wersji językowej filmu „Ostatnie spotkanie”.
• Jego żona Flora Carabella zaproponowała kiedyś adopcję Chiare (córki Marcello i Catherine Deneuve), co Catherine Deneuve stanowczo odrzuciła.
• Wizerunek „latynoskiego kochanka” często starał się przełamywać, wybierając role postaci słabych, zagubionych lub komicznych.
• W 1991 roku aktor odwiedził Polskę, co było dużym wydarzeniem kulturalnym.
• Zanim został aktorem, studiował budownictwo i architekturę, co pomagało mu w zrozumieniu przestrzeni na planie filmowym.
• Był znanym nałogowym palaczem, co często było widoczne zarówno w jego życiu prywatnym, jak i w kreowanych postaciach.
• Mimo statusu gwiazdy, często powtarzał, że aktorstwo to po prostu praca, która pozwala mu pozostać dzieckiem.
• Biegle posługiwał się językiem francuskim, co ułatwiło mu karierę i życie osobiste we Francji.
• Do dziś jest uważany za wzór męskiej elegancji i stylu „sprezzatura”.

Marcello Mastroianni, którego życie i kariera były równie bogate i złożone, jak kreowane przez niego postacie, pozostaje jedną z najwybitniejszych ikon włoskiego kina. Jego niezrównany talent, charyzma i umiejętność wcielania się w różnorodne role sprawiły, że na zawsze zapisał się w annałach światowej kinematografii, inspirując kolejne pokolenia artystów i widzów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marcello_Mastroianni