Marianne Ihlen: Muza Leonarda Cohena i słowa miłości

0

Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku, była norweską muzą i wieloletnią partnerką kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Jej życie, choć naznaczone osobistymi trudnościami i burzliwymi związkami, stało się inspiracją dla jednych z najsłynniejszych utworów w historii muzyki. W wieku 81 lat zmarła 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo w wyniku choroby nowotworowej, pozostawiając po sobie dziedzictwo jako kobieta, która wywarła znaczący wpływ na świat sztuki i kultury. Jej związek z Cohenem, rozpoczęty na greckiej wyspie Hydra, ukształtował nie tylko jej życie, ale także jego twórczość, czyniąc ją postacią nieodłącznie związaną z jego artystycznym dziedzictwem.

Historia Marianne Ihlen to opowieść o kobiecie, która stała się uosobieniem inspiracji dla jednego z najbardziej cenionych artystów XX wieku. Jej życie, od trudnego dzieciństwa po ostatnie chwile, jest świadectwem siły ducha, złożoności relacji międzyludzkich i niezatartego wpływu, jaki wywarła na świat sztuki. Jako muza, w szczególności dla Leonarda Cohena, Marianne Ihlen stała się nieodłączną częścią jego artystycznej tożsamości, a jej postać wciąż żyje w jego utworach i wspomnieniach.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 28 lipca 2016 roku miała 81 lat.
• Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna, najpierw z Axelem Jensenem, a później z Janem Kiellandem Stangiem.
• Dzieci: Miała jednego syna, Axela Joachima Jensena.
• Zawód: Pracowała m.in. jako sekretarka, au pair, w firmie budowlanej, a także inspirowała artystów.
• Główne osiągnięcie: Stała się muzą i inspiracją dla wielu słynnych utworów Leonarda Cohena, w tym tytułową bohaterką piosenki „So Long, Marianne”.

Podstawowe informacje o Marianne Ihlen

Pełne nazwisko i pochodzenie

Marianne Christine Ihlen przyszła na świat 18 maja 1935 roku w malowniczej miejscowości Larkollen w Norwegii. Jej norweskie korzenie stanowiły ważny element jej tożsamości przez całe życie.

Data i miejsce urodzenia

Urodziła się 18 maja 1935 roku w Larkollen w Norwegii, miejscu, które ukształtowało jej wczesne lata.

Data i miejsce śmierci

Zmarła 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo, stolicy Norwegii, w wieku 81 lat.

Status ikony kultury

Marianne Ihlen przeszła do historii przede wszystkim jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena w latach 60. XX wieku. Stała się bezpośrednią inspiracją dla jego najsłynniejszych utworów, a jej postać jest nierozerwalnie związana z jego twórczością.

Życie prywatne Marianne Ihlen

Trudne dzieciństwo i choroba w rodzinie

Dzieciństwo Marianne Ihlen naznaczone było trudnościami, zwłaszcza w okresie II wojny światowej. Jej ojciec zachorował na gruźlicę, co wymusiło jego długie leczenie w sanatorium. Niestety, choroba dotknęła również jej młodszego brata, Nilsa, który również cierpiał na gruźlicę.

Pierwsze małżeństwo

Małżeństwo z Axelem Jensenem

W październiku 1958 roku, wbrew woli swoich rodziców, Marianne poślubiła norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ceremonia odbyła się w kościele anglikańskim w Atenach.

Burzliwy związek i rozwód

Związek z Axelem Jensenem okazał się być naznaczony licznymi zdradami ze strony pisarza. Te trudne doświadczenia doprowadziły ostatecznie do ich rozwodu w 1962 roku.

Macierzyństwo

Syn Axel Joachim Jensen

21 stycznia 1960 roku Marianne Ihlen urodziła swojego jedynego syna, Axela Joachima Jensena, w Oslo.

Relacja z Leonardem Cohenem

Początek związku na Hydrze

Relacja Marianne Ihlen z kanadyjskim bardem Leonardem Cohenem rozpoczęła się w latach 1960–1967. Ich związek narodził się na greckiej wyspie Hydra, krótko po tym, jak Marianne została porzucona przez swojego pierwszego męża, Axela Jensena. To właśnie na tej idyllicznej greckiej wyspie Hydra rozpoczęła się ich piękna i dramatyczna historia miłosna.

Wspólne życie i wsparcie

Podczas wspólnego życia na Hydrze, Leonard Cohen stał się dla młodego Axela przybranym ojcem. Dla Marianne był partnerem, który zapewniał jej wsparcie finansowe i emocjonalne przez wiele kolejnych lat, nawet po rozstaniu. Ich relacja była głęboka i wielowymiarowa, a Cohen nigdy nie zapomniał o Marianne, nawet gdy nie byli już parą.

Drugie małżeństwo

Małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem

W 1979 roku Marianne Ihlen po raz drugi wyszła za mąż. Jej wybrankiem został inżynier Jan Kielland Stang, którego znała jeszcze z czasów młodości. Para zamieszkała w Oslo, gdzie Marianne odnalazła spokój.

Edukacja i kariera zawodowa Marianne Ihlen

Wykształcenie handlowe

Mimo że ojciec Marianne marzył o tym, by została lekarzem lub prawnikiem, ona sama wybrała inną ścieżkę edukacyjną. Ukończyła studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo w wieku 19 lat.

Wczesne doświadczenia zawodowe

Po ukończeniu studiów Marianne Ihlen zdobywała różnorodne doświadczenia zawodowe. Pracowała między innymi jako sekretarka w biurze adwokackim, w sklepie obuwniczym, w kinie, a także w organizacji charytatywnej Save the Children.

Praca jako au pair

Jednym z etapów jej wczesnej kariery była praca jako au pair w Newcastle w Anglii, co pozwoliło jej zdobyć nowe doświadczenia i poszerzyć horyzonty.

Praca w Norwegii

Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors. Firma ta specjalizowała się w budowie platform wiertniczych, co stanowiło istotny etap w jej karierze zawodowej.

Niespełnione marzenia o aktorstwie

Marianne Ihlen miała również aspiracje aktorskie. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo, jednak ostatecznie zrezygnowała z tego marzenia. Powodem były sprzeciw rodziców oraz brak wystarczającej pewności siebie.

Współpraca z Juni Dahr

Pod koniec swojej kariery zawodowej Marianne Ihlen angażowała się w pomoc norweskiej aktorce Juni Dahr. Jej rola polegała na organizacji logistycznej międzynarodowych tras koncertowych aktorki.

Marianne Ihlen jako muza i jej dziedzictwo w kulturze

Inspiracja dla utworów Leonarda Cohena

Marianne Ihlen jest postacią, która wywarła ogromny wpływ na twórczość Leonarda Cohena, stając się muzą dla jego najpiękniejszych i najbardziej poruszających utworów. Jej obecność w jego życiu odcisnęła trwałe piętno na jego artystycznym dziedzictwie.

„So Long, Marianne”

Jest tytułową bohaterką jednego z najsłynniejszych utworów Cohena z 1967 roku, zatytułowanego „So Long, Marianne”. Pierwotnie piosenka nosiła tytuł „Come on, Marianne” i miała być zaproszeniem do zmian, ale przed rozstaniem Cohen zmienił tekst na pożegnalne „So Long”. Ten utwór stał się symbolem ich burzliwej, ale głębokiej relacji.

Warto wiedzieć: Utwór „So Long, Marianne” jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Cohena, a jego inspiracją była właśnie Marianne Ihlen.

„Bird on the Wire”

Marianne zainspirowała również powstanie piosenki „Bird on the Wire”. Geneza tego utworu wiąże się z widokiem ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym na Hydrze, który zauważyła Marianne.

Obecność na okładkach i dedykacje

Okładka albumu „Songs from a Room”

Jej wizerunek znalazł się również na okładce albumu Cohena. Zdjęcie Marianne w białym ręczniku przy maszynie do pisania Cohena zdobi tył okładki albumu „Songs from a Room” z 1969 roku.

Dedykacje poetyckie

Cohen zadedykował jej tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w tomie „The Energy of Slaves”. Te dedykacje podkreślają głęboki wpływ, jaki Marianne wywarła na jego literacką i poetycką twórczość.

Pośmiertne hołdy i nawiązania

Utwór „Moving On”

Po śmierci Marianne Ihlen, Leonard Cohen nagrał utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu „Thanks for the Dance” (2019) jako hołd dla niej. Jest to kolejne świadectwo ich trwałej więzi.

Piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille

Współczesne nawiązania do ich relacji pojawiają się również w muzyce. Piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille z albumu „&” wydanego w 2024 roku, również nawiązuje do ich historii miłości.

Osobiste pasje i filantropia Marianne Ihlen

Wpływ na innych twórców

Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Oprócz Leonarda Cohena, jej wpływ zaznaczył się również na Nicku Broomfieldie, którego zachęciła do zostania dokumentalistą.

Modeling dla artystów

Jej uroda i charyzma przyciągały uwagę artystów. Marianne Ihlen modelowała dla malarzy takich jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais, co dodatkowo podkreśla jej kulturową rolę.

Zainteresowania duchowe

W późniejszym okresie życia Marianne rozwinęła głębokie zainteresowanie buddyzmem tybetańskim. To duchowe poszukiwanie stanowiło ważny element jej wewnętrznego rozwoju.

Pasje artystyczne

W wolnym czasie Marianne Ihlen zajmowała się malarstwem, co świadczy o jej artystycznej wrażliwości i potrzebie ekspresji twórczej.

Zdrowie i ostatnie dni Marianne Ihlen

Diagnoza choroby nowotworowej

Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Diagnoza ta była szokiem dla niej i jej bliskich.

Szybki przebieg choroby

Niestety, choroba postępowała bardzo szybko, prowadząc do jej śmierci zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy. Szybki przebieg białaczki nie dał jej szansy na walkę.

Ostatnia wiadomość od Cohena

Gdy Marianne była na łożu śmierci, Leonard Cohen wysłał do niej poruszający list, który stał się symbolem ich wiecznej więzi. Ten telegram, wysłany przez Cohena, miał ogromne znaczenie emocjonalne dla obojga.

Treść listu

W swoim liście Cohen pisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blboisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Te słowa oddają głębię ich wzajemnego zrozumienia i pożegnania.

Symboliczne znaczenie

List ten stał się symbolem ich wiecznej więzi i był szeroko komentowany w mediach na całym świecie, podkreślając niezwykłą relację między dwojgiem ludzi.

Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen

Eksperymenty z LSD

Podczas pobytu w Meksyku w 1966 roku, Marianne Ihlen kilkakrotnie zażyła LSD. Szukała w ten sposób wglądu w swoje dylematy życiowe, co było wyrazem jej poszukiwań duchowych i egzystencjalnych w tamtym okresie.

Wpływ na syna

Niestety, eksperymenty z substancjami psychoaktywnymi miały również negatywny wpływ na jej syna. Axel Joachim również otrzymał ten środek od swojego biologicznego ojca w wieku 15 lat, co przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych.

Problemy syna

Axel Joachim w dorosłym życiu zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi i spędził wiele czasu w placówkach leczniczych. Ta sytuacja stanowiła jedno z najtrudniejszych doświadczeń w życiu Marianne.

Konfrontacja z Suzanne Elrod

W 1972 roku Marianne Ihlen została wyrzucona z domu Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Wydarzenie to było bolesnym momentem w jej życiu.

Nagłe opuszczenie wyspy

Suzanne Elrod przyjechała na wyspę z synem Adamem i zażądała domu wyłącznie dla siebie, co zmusiło Marianne do nagłego opuszczenia wyspy. Ta sytuacja zakończyła jej pobyt na Hydrze w dramatycznych okolicznościach.

Ciekawostki z życia Marianne Ihlen

Oto kilka interesujących faktów z życia Marianne Ihlen:

• Pracowała jako kucharka, hostessa i niania na luksusowym szkunerze „Stromie Seas” w 1958 roku.
• Jej listy miłosne od Leonarda Cohena zostały sprzedane na aukcji w Christie’s za 876 000 dolarów.
• Cohen przez lata wysyłał jej wsparcie finansowe, nawet po zakończeniu ich związku.

Kluczowe daty z życia Marianne Ihlen

Poniżej przedstawiamy chronologiczne zestawienie najważniejszych wydarzeń z życia Marianne Ihlen:

• 1935: Narodziny Marianne Christine Ihlen w Larkollen w Norwegii.
• 1958: Ślub z Axelem Jensenem w Atenach.
• 1960: Narodziny syna Axela Joachima Jensena.
• 1960–1967: Związek z Leonardem Cohenem.
• 1962: Rozwód z Axelem Jensenem.
• 1973: Powrót do Norwegii i rozpoczęcie pracy w Norwegian Contractors.
• 1979: Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem.
• 2016: Śmierć Marianne Ihlen w Oslo.

Dzieci Marianne Ihlen

Marianne Ihlen miała jednego syna:

• Axel Joachim Jensen: Urodzony 21 stycznia 1960 roku w Oslo.

Twórczość inspirowana Marianne Ihlen

Marianne Ihlen stała się bezpośrednią inspiracją dla wielu utworów Leonarda Cohena. Oto niektóre z nich:

• „So Long, Marianne” (1967): Tytułowa bohaterka utworu, pierwotnie zatytułowanego „Come on, Marianne”.
• „Bird on the Wire”: Zainspirowane obserwacją ptaka na przewodzie telefonicznym na Hydrze.

Jej wizerunek można również znaleźć na okładce albumu Cohena „Songs from a Room” (1969).

Wpływ Marianne Ihlen na kulturę

Marianne Ihlen wywarła znaczący wpływ nie tylko na twórczość Leonarda Cohena, ale także na innych artystów oraz na szerszy kontekst kultury:

• Inspiracja dla dokumentalisty: Wpłynęła na Nicka Broomfieldie, zachęcając go do zostania dokumentalistą.
• Modelowanie dla artystów: Pozowała malarzom, takim jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais.
• Współczesne nawiązania: Jej historia jest tematem filmu dokumentalnego „Marianne & Leonard: Words of Love” (2019) oraz serialu „So Long, Marianne” (2024).

Kluczowe momenty i trudności w życiu Marianne Ihlen

Życie Marianne Ihlen było naznaczone zarówno pięknymi chwilami, jak i trudnymi doświadczeniami:

• Eksperymenty z LSD: W 1966 roku, podczas pobytu w Meksyku, zażywała LSD w poszukiwaniu wglądu w swoje życie.
• Problemy syna: Jej syn Axel Joachim zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi w dorosłym życiu, częściowo wynikającymi z jego doświadczeń w młodości.
• Konflikt z Suzanne Elrod: W 1972 roku została wyrzucona z domu Cohena na Hydrze przez jego ówczesną partnerkę, Suzanne Elrod.

Podsumowując, życie Marianne Ihlen pokazuje, jak głęboki i trwały wpływ może mieć jedna osoba na sztukę i jak piękno sztuki może rodzić się nawet z najbardziej złożonych i bolesnych doświadczeń życiowych.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen