Strona główna Ludzie Pelé: Narodziny legendy futbolu, króla futbolu i najlepszego piłkarza

Pelé: Narodziny legendy futbolu, króla futbolu i najlepszego piłkarza

by Oska

Edson Arantes do Nascimento, powszechnie znany na całym świecie jako Pelé, był brazylijskim piłkarzem, który zrewolucjonizował grę i zyskał miano „Króla Futbolu”. Urodzony 23 października 1940 roku w Três Corações, zmarł 29 grudnia 2022 roku w wieku 82 lat. Jego życie i kariera to historia niebywałego talentu, który wpłynął na kulturę globalną i pozostawił niezatarty ślad w historii sportu. Pelé na 29 grudnia 2022 roku miał 82 lata. Był synem João Ramosa do Nascimento, znanego jako Dondinho, który również był piłkarzem. Choć szczegółowe informacje o jego życiu prywatnym, w tym liczbie małżonek czy dzieci, nie są dostępne w tym kontekście, jego wpływ na brazylijską i światową piłkę nożną jest niepodważalny.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: Na 29 grudnia 2022 roku miał 82 lata.
  • Żona/Mąż: Brak danych.
  • Dzieci: Brak danych.
  • Zawód: Piłkarz.
  • Główne osiągnięcie: Jedyny piłkarz w historii, który zdobył trzy tytuły Mistrza Świata.

Podstawowe informacje o Pelém

Edson Arantes do Nascimento, znany światu jako Pelé, przyszedł na świat 23 października 1940 roku w miejscowości Três Corações, w stanie Minas Gerais, Brazylia. Zmarł 29 grudnia 2022 roku w São Paulo, w wieku 82 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo jednego z najwybitniejszych sportowców w historii. Imię „Edson” nadano mu na cześć amerykańskiego wynalazcy Thomasa Edisona, choć w akcie urodzenia nastąpił błąd typograficzny, przez co w niektórych dokumentach figurował jako „Edison”.

Pseudonim „Pelé” zyskał w czasach szkolnych. Geneza tego przydomka wiąże się z błędnym wymawianiem przez młodego Edsona imienia bramkarza Vasco da Gama, Bilé. Sam Pelé przyznał, że początkowo nie rozumiał znaczenia słowa „Pelé”, lecz później dowiedział się, że w języku hebrajskim może ono oznaczać „cud”. Fizycznie Pelé mierzył 1,73 m wzrostu i grał głównie jako napastnik lub ofensywny pomocnik. Jego unikalna zdolność gry obunożnej, doskonałe przewidywanie ruchów przeciwników oraz wyjątkowy drybling czyniły go niezwykle trudnym do zatrzymania dla obrońców.

Rodzina i życie prywatne Pelégo

Edson Arantes do Nascimento, znany jako Pelé, był synem João Ramosa do Nascimento, piłkarza klubu Fluminense, którego pseudonim brzmiał Dondinho. Jego matką była Celeste Arantes. Choć dostarczone fakty nie zawierają szczegółowych informacji o jego małżonkach czy liczbie dzieci, podkreślają jego pozycję jako członka rodziny z piłkarskim dziedzictwem. Jego matka, Celeste Arantes, dożyła sędziwego wieku (1922–2024), przeżywszy syna.

Kariera zawodowa Pelégo

Początki w Santos FC

Kariera zawodowa Pelégo rozpoczęła się niezwykle wcześnie, w wieku zaledwie 15 lat. Trener Waldemar de Brito dostrzegł jego ogromny potencjał i przedstawił go dyrektorom Santos FC, przepowiadając, że chłopiec zostanie „najlepszym piłkarzem na świecie”. Swój debiut w seniorskiej piłce zaliczył 7 września 1956 roku w meczu przeciwko Corinthians de Santo André, zdobywając bramkę już w pierwszym występie i przyczyniając się do zwycięstwa 7:1. Ten debiut był zapowiedzią wielkiej kariery, która odmieniła oblicze futbolu.

Status „Skarbu Narodowego”

W 1961 roku brazylijski prezydent Jânio Quadros podjął bezprecedensową decyzję, oficjalnie ogłaszając Pelégo „narodowym skarbem”. Miało to na celu uniemożliwienie jego odejścia do europejskich potęg, takich jak Real Madryt czy Manchester United, które wykazywały ogromne zainteresowanie jego talentem. To prawne zabezpieczenie skutecznie uniemożliwiło mu transfer do zagranicznych klubów w szczytowym momencie jego kariery, co pozwoliło Brazylii cieszyć się grą swojego największego bohatera.

Sukcesy w Copa Libertadores

Pelé poprowadził drużynę Santos FC do dwóch kolejnych triumfów w Copa Libertadores, najbardziej prestiżowych rozgrywkach klubowych w Ameryce Południowej, w latach 1962 i 1963. Szczególnie pamiętny był rok 1963, kiedy to Santos jako pierwszy brazylijski klub w historii zdobył to trofeum na argentyńskiej ziemi. W finałowym meczu, rozegranym na stadionie La Bombonera, brazylijski zespół pokonał argentyńskie Boca Juniors, co stanowiło historyczne osiągnięcie i dowód dominacji Santosu pod wodzą Pelégo.

Kariera w New York Cosmos

Po latach gry w Brazylii, w latach 1975–1977, Pelé przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie występował w barwach New York Cosmos. Jego obecność w lidze przyczyniła się do gwałtownego wzrostu popularności piłki nożnej w USA. W ciągu 64 rozegranych meczów dla Cosmos, Pelé zdobył imponującą liczbę 37 bramek, co potwierdziło jego klasę nawet na nowym kontynencie i przyczyniło się do rozwoju soccer w Ameryce.

Sukcesy w reprezentacji Brazylii i tytuły Mistrza Świata

Pelé zapisał się na kartach historii jako jedyny piłkarz na świecie, który trzykrotnie zdobył Mistrzostwo Świata. Jego triumfy miały miejsce w latach 1958, 1962 i 1970. Szczególnie pamiętny był turniej w Szwecji w 1958 roku, gdzie jako zaledwie 17-latek stał się najmłodszym w historii piłkarzem, który zdobył ten prestiżowy tytuł. Jego występy w reprezentacji Brazylii, w tym pamiętny mundial w 1970 roku, gdzie Brazylia zaprezentowała futbol na najwyższym poziomie, ugruntowały jego status jako legendy narodowej i światowej.

Osiągnięcia i nagrody

Rekordy strzeleckie

Pelé jest posiadaczem niezwykłych rekordów strzeleckich. Według Księgi Rekordów Guinnessa, w swojej karierze zdobył łącznie 1279 goli w 1363 rozegranych meczach, wliczając w to spotkania towarzyskie. Przez ponad pół wieku dzierżył również rekord najskuteczniejszego strzelca reprezentacji Brazylii, zdobywając 77 bramek w 92 meczach. Te statystyki świadczą o jego niezwykłej skuteczności i dominacji pod bramką przeciwnika.

Tytuły Sportowca Stulecia

W uznaniu jego wybitnych osiągnięć i wpływu na sport, Pelé otrzymał liczne prestiżowe wyróżnienia. W 1999 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski uznał go za Sportowca Stulecia. Magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najważniejszych osób XX wieku, co podkreśla jego globalne znaczenie wykraczające poza dziedzinę sportu. W 2000 roku Międzynarodowa Federacja Piłkarska (IFFHS) wybrała go Piłkarzem Stulecia, a FIFA przyznała mu ten sam tytuł, dzieląc go z Diego Maradoną, co stanowiło dowód jego wyjątkowej pozycji w historii futbolu.

Szczególne wyróżnienia (np. Gol de Placa)

Jednym z najbardziej spektakularnych momentów w karierze Pelégo było zdobycie bramki nazwanej „Gol de Placa” (Złota Bramka). Miało to miejsce w marcu 1961 roku na stadionie Maracanã w meczu przeciwko Fluminense. Bramka ta była tak widowiskowa, że upamiętniono ją specjalną tablicą. Pelé przebiegł wtedy niemal całe boisko, mijając po drodze wielu rywali, zanim oddał strzał do bramki. To osiągnięcie jest symbolem jego nieprzeciętnych umiejętności technicznych i wizji gry.

Warto wiedzieć: Pelé zdobył 1279 goli w 1363 meczach (według Księgi Rekordów Guinnessa), a przez ponad 50 lat był najskuteczniejszym strzelcem reprezentacji Brazylii z 77 bramkami.

Chronologia kluczowych wydarzeń w karierze Pelégo

  • 1956: Rozpoczęcie kariery zawodowej w Santos FC w wieku 15 lat.
  • 1958: Pierwszy tytuł Mistrza Świata z reprezentacją Brazylii, jako najmłodszy zwycięzca w historii (17 lat).
  • 1961: Ogłoszenie Pelégo „narodowym skarbem” Brazylii.
  • 1962 i 1963: Dwa z rzędu triumfy w Copa Libertadores z Santosem.
  • 1970: Trzeci tytuł Mistrza Świata z reprezentacją Brazylii.
  • 1975–1977: Gra w New York Cosmos, przyczyniająca się do wzrostu popularności piłki nożnej w USA.
  • 1977: Zakończenie kariery piłkarskiej.

Styl gry i wpływ na sport

Popularyzacja „Pięknej Gry” (O Jogo Bonito)

Pelé jest postacią, której przypisuje się spopularyzowanie określenia „O Jogo Bonito”, co w tłumaczeniu oznacza „Piękna Gra”. Jego widowiskowy styl gry, pełen finezji, techniki i spektakularnych bramek, uczynił go pierwszą czarnoskórą globalną ikoną sportu. Prezentował futbol w sposób, który zachwycał miliony ludzi na całym świecie, inspirując kolejne pokolenia piłkarzy i kibiców. Jego gra była synonimem radości i piękna, jakie niesie ze sobą piłka nożna.

Wpływ futsalu na rozwój umiejętności

Pelé często podkreślał, że jego szybkie myślenie na boisku i pewność siebie wynikały w dużej mierze z doświadczenia zdobytego podczas gry w futsal, czyli halową piłkę nożną. Jako nastolatek w Bauru grał w futsal, a specyfika tej dyscypliny – gra na małej przestrzeni z dorosłymi przeciwnikami – wymuszała na nim szybsze podejmowanie decyzji i doskonaliła jego umiejętności techniczne. Ten aspekt jego rozwoju piłkarskiego pokazuje, jak różnorodne doświadczenia mogą kształtować wielkich sportowców.

Działalność poza boiskiem

Rola Ministra Sportu

Po zakończeniu kariery piłkarskiej, Pelé aktywnie angażował się w życie publiczne Brazylii. W latach 1995–1998 pełnił funkcję pierwszego w historii nadzwyczajnego Ministra Sportu w rządzie prezydenta Fernando Henrique Cardoso. W tym okresie forsował reformy mające na celu uzdrowienie brazylijskiej piłki nożnej, znane jako „Prawo Pelégo”. Jego zaangażowanie polityczne pokazało, że jego wpływ wykraczał daleko poza boisko sportowe.

Działalność jako ambasador i ikona

Po zakończeniu kariery zawodniczej w 1977 roku, Pelé stał się globalnym ambasadorem piłki nożnej. Angażował się w liczne przedsiębrania komercyjne, a także zdobywał doświadczenie jako aktor. Jego rozpoznawalność i szacunek na całym świecie sprawiły, że był idealną postacią do promowania sportu i wartości z nim związanych. Pozostawał ikoną kultury popularnej i wzorem do naśladowania dla milionów ludzi.

Ciekawostki z życia Pelégo

„Pakt Pelégo” z Pumą

Podczas Mistrzostw Świata w 1970 roku miało miejsce wydarzenie znane jako „Pakt Pelégo”, będące elementem rywalizacji między firmami sportowymi Adidas i Puma. Przed finałowym meczem Pelé celowo poprosił sędziego o chwilę przerwy na zawiązanie sznurowadeł swoich butów marki Puma. Ten pozornie prosty gest pozwolił kamerom telewizyjnym na zbliżenie na jego obuwie, co stanowiło genialny ruch marketingowy dla firmy Puma i pokazało, jak wielki wpływ Pelé miał nawet w sferze komercyjnej.

Najważniejszy gol w karierze

Choć Pelé zdobył ponad tysiąc bramek w swojej karierze, za swój najpiękniejszy gol uważał trafienie z meczu przeciwko Clube Atlético Juventus, które miało miejsce 2 sierpnia 1959 roku. Niestety, z tego historycznego momentu nie zachowało się żadne nagranie wideo. Aby jednak podzielić się tym wyjątkowym wspomnieniem z fanami, Pelé zlecił wykonanie animacji komputerowej, która pozwoliła odtworzyć przebieg tej niezwykłej akcji bramkowej.

Nagrody i wyróżnienia

Nagroda/Wyróżnienie Rok Instytucja/Źródło
Sportowiec Stulecia 1999 Międzynarodowy Komitet Olimpijski
Jedna ze 100 najważniejszych osób XX wieku brak danych Magazyn „Time”
Piłkarz Stulecia 2000 IFFHS (Międzynarodowa Federacja Historyków Futbolu)
Piłkarz Stulecia (dzielony z Diego Maradoną) 2000 FIFA

Kluczowy fakt: Pelé jest jedynym piłkarzem w historii, który zdobył trzy tytuły Mistrza Świata (1958, 1962, 1970).

Podsumowując, Edson Arantes do Nascimento, znany jako Pelé, na zawsze pozostanie symbolem „Pięknej Gry”, inspirując kolejne pokolenia swoją niezwykłą pasją, determinacją i niezrównanym talentem. Jego wpływ na piłkę nożną i kulturę globalną jest nie do przecenienia, a jego dziedzictwo jako „Króla Futbolu” będzie żyło wiecznie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

W jaki sposób zginął Pele?

Pele zmarł z powodu niewydolności wielonarządowej, będącej powikłaniem raka jelita grubego. Jego stan zdrowia pogarszał się przez dłuższy czas.

Czy Pele strzelił 1000 bramek?

Według oficjalnych statystyk organizacji piłkarskich, Pele strzelił ponad 1000 bramek w swojej karierze. Liczba ta obejmuje mecze oficjalne i towarzyskie.

Ile goli strzelił Pele w swojej karierze?

Pele strzelił łącznie 1283 bramki w 1363 meczach, co czyni go jednym z najskuteczniejszych strzelców w historii piłki nożnej. Ta imponująca liczba obejmuje zarówno bramki zdobyte w oficjalnych rozgrywkach, jak i w meczach towarzyskich.

Jakie były ostatnie słowa Pele?

Ostatnie słowa, które przypisuje się Pele, brzmiały: „Chcę wyrazić moją miłość do mojej rodziny, do moich przyjaciół i do Brazylii.” Wypowiedział je w otoczeniu najbliższych.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9