St Joseph: Kim był Joseph, mąż Maryi i opiekun Jezusa?

0

Święty Józef, postać o nieocenionym znaczeniu dla chrześcijaństwa, jest powszechnie rozpoznawany jako prawowity małżonek Najświętszej Maryi Panny i ziemski opiekun Jezusa Chrystusa. Żyjący w I wieku naszej ery w Nazarecie, Józef trudnił się rzemiosłem, posługując się greckim terminem „tekton”, co świadczy o jego wszechstronności w pracy z drewnem, kamieniem, a nawet żelazem. Jego królewskie pochodzenie z rodu Dawida stanowi fundamentalny element teologii mesjanistycznej, łącząc go bezpośrednio z obietnicami Starego Testamentu. Choć dokładny wiek Świętego Józefa pozostaje nieznany, jego rola jako cichego i wiernego opiekuna Świętej Rodziny oraz całego Kościoła katolickiego, którego ogłoszono patronem przez papieża Piusa IX, podkreśla jego wyjątkową pozycję w historii zbawienia.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Nieznany (prawdopodobnie zmarł przed publiczną działalnością Jezusa)
• Żona/Mąż: Najświętsza Maryja Panna
• Dzieci: Według tradycji prawosławnej z pierwszego małżeństwa; według Kościoła katolickiego – brak (Jezus jest jego pasierbem)
• Zawód: Rzemieślnik (tekton)
• Główne osiągnięcie: Opiekun Świętej Rodziny i patron Kościoła

Kim jest Święty Józef? Podstawowe informacje

Święty Józef był żydowskim rzemieślnikiem z Nazaretu, żyjącym w I wieku n.e. Według Ewangelii kanonicznych, został mężem Marii, matki Jezusa, i pełnił rolę jego prawnego ojca, co było kluczowe dla potwierdzenia mesjanistycznego pochodzenia Chrystusa. Jest postacią otaczaną czcią w niemal wszystkich tradycjach chrześcijańskich, w tym w Kościele katolickim, prawosławnym i w niektórych odłamach protestantyzmu. Jego uroczystość liturgiczna przypada na 19 marca, a miesiąc marzec tradycyjnie dedykowany jest jego osobie. W ikonografii religijnej Święty Józef jest często przedstawiany z narzędziami stolarskimi, symbolem czystości – lilią, a także z laską czy gałązką nardu. Papież Pius IX oficjalnie ogłosił go patronem i opiekunem Kościoła katolickiego, podkreślając jego rolę jako strażnika Świętej Rodziny i całego chrześcijaństwa.

Rodzina i życie prywatne Świętego Józefa

Pochodzenie z rodu Dawida

Pochodzenie Józefa z królewskiego rodu Dawida jest fundamentalnym elementem teologii chrześcijańskiej, potwierdzającym mesjanistyczne proroctwa. Ewangelie Mateusza i Łukasza podają jednak odmienne genealogie – Mateusz wywodzi go od Salomona, a Łukasz od Natana, innego syna Dawida. Ten fakt stanowił ważny dowód na wykazanie pochodzenia Jezusa z linii królewskiej.

Relacja z Marią

Według Ewangelii kanonicznych, Józef został mężem Marii, a tradycja chrześcijańska podkreśla jego rolę jako prawnego ojca Jezusa, zapewniając ciągłość linii rodowej Dawida. Jego małżeństwo z Marią było zgodne z wolą Bożą, potwierdzoną objawieniem we śnie.

Kwestia „braci i sióstr” Jezusa

Niektóre tradycje, w tym Kościół prawosławny, uważają Józefa za wdowca z pierwszego małżeństwa, z którego mieli pochodzić „bracia i siostry” Jezusa wspomniani w Ewangelii. Inna interpretacja, dominująca w Kościele katolickim, oparta na nauczaniu św. Hieronima, zakłada, że wspomniani w tekstach krewni to w rzeczywistości jego kuzyni.

Ostatnie wzmianki w Ewangeliach

Józef pojawia się w Ewangelii po raz ostatni, gdy Jezus ma dwanaście lat i udaje się z rodzicami do Jerozolimy. Po tym wydarzeniu teksty kanoniczne nie wspominają o nim ani razu, co przez wielu badaczy interpretowane jest jako dowód na jego wcześniejszą śmierć przed rozpoczęciem publicznej działalności Jezusa.

Kariera zawodowa Świętego Józefa

Zawód „tekton” i jego interpretacje

Józef wykonywał zawód określany greckim słowem „tekton” (τέκτων). Tradycyjnie tłumaczone jako stolarz, termin ten oznaczał rzemieślnika pracującego w różnych materiałach, w tym w drewnie, kamieniu lub nawet metalu. Ten wszechstronny charakter profesji mógł oznaczać szeroki zakres wykonywanych prac, od drobnych napraw po budowę domów.

Praca przy przedmiotach rolniczych

Wczesnochrześcijańskie pisma, między innymi Justyna Męczennika, precyzują, że Józef i Jezus zajmowali się wytwarzaniem konkretnych przedmiotów rolniczych, takich jak jarzma dla zwierząt i pługi. Ta praktyczna działalność podkreślała ich związek z codziennym życiem lokalnej społeczności i ich pracowitość.

Możliwa praca przy odbudowie Seforis

Współcześni historycy spekulują, że Józef mógł pracować przy odbudowie pobliskiego miasta Seforis, które zostało zniszczone przez Rzymian w 4 r. p.n.e. i znajdowało się zaledwie 6 km od Nazaretu. Taka hipoteza sugeruje możliwość jego zaangażowania w większe projekty budowlane, co mogło zapewnić stabilne dochody dla rodziny.

Talmudyczne interpretacje określenia „stolarz”

Niektórzy uczeni, jak Géza Vermes, sugerują, że określenie „stolarz” (aramejskie 'naggar’) w Talmudzie mogło być metaforą człowieka bardzo uczonego i biegłego w Torze. Ta interpretacja dodaje głębi jego postaci, sugerując potencjalne wykształcenie duchowe i mądrość.

Duchowość i osobowość Świętego Józefa

Posłuszeństwo wobec nakazów boskich

Józef charakteryzował się bezwzględnym posłuszeństwem wobec nakazów boskich, często przekazywanych poprzez sny. Przejawiało się to w natychmiastowym reagowaniu na boskie wskazówki, m.in. w poślubieniu Marii, ucieczce do Egiptu czy powrocie do Galilei. Te prorocze sny stanowiły dla niego drogowskaz i potwierdzenie woli Bożej.

Wzór opiekuna i obrońcy rodziny

Uznaje się go za wzór opiekuna, który z narażeniem życia chronił swoją rodzinę przed niebezpieczeństwem, uciekając z nimi do obcego kraju, jakim był Egipt. Ta postawa podkreśla jego oddanie, męstwo i odpowiedzialność za Marię i Jezusa, nawet w najtrudniejszych sytuacjach.

Dziedzictwo i wpływ Świętego Józefa

Inspiracja w sztuce i muzyce

Postać Józefa stała się inspiracją dla licznych dzieł sztuki, w tym słynnych obrazów „Święty Józef z Dzieciątkiem Jezus” autorstwa Guido Reniego oraz „Józef cieśla” Georges’a de La Tour. W sztuce Józef był przedstawiany w różnych cyklach chronologicznych, od zaślubin z Marią po sceny jego śmierci w obecności Jezusa i Marii.

Kontrowersje i analizy naukowe

Istnieje teologiczna trudność w pogodzeniu dziewiczego poczęcia Jezusa z faktem, że Józef był niezbędny do wykazania pochodzenia Jezusa z rodu Dawida. Najstarsze pisma chrześcijańskie, takie jak listy św. Pawła, wspominają o matce Jezusa, ale całkowicie pomijają postać Józefa, podobnie jak najstarsza Ewangelia – Ewangelia wg św. Marka. Historycy spierają się co do wielkości Nazaretu w czasach Józefa – na podstawie wykopalisk archeologicznych szacuje się, że była to maleńka wioska licząca maksymalnie około 400 mieszkańców.

Rozwój Józefologii

W 1950 roku zaczęły powstawać specjalistyczne centra studiów nad Józefem, co dało początek nowej dziedzinie teologicznej zwanej „Józefologią” (Josephology). Ten rozwój naukowy świadczy o rosnącym zainteresowaniu postacią Świętego Józefa i jego teologicznym znaczeniem w historii Kościoła.

Ciekawostki o Świętym Józefie

Józef otrzymał aż cztery ważne sny o charakterze proroczym, które kierowały jego życiem: pierwszy dotyczył poślubienia Marii, drugi ucieczki do Egiptu, trzeci powrotu do Izraela, a czwarty osiedlenia się w Galilei zamiast w Judei. Choć Józef był prawnym ojcem Jezusa, Ewangelia Łukasza podkreśla moment, w którym 12-letni Jezus mówi o Bogu jako o swoim „Ojcu”, co stanowiło wyzwanie dla zrozumienia dla Józefa i Marii. Józef nie jest obecny przy żadnym wydarzeniu z dorosłego życia Jezusa, w tym na weselu w Kanie Galilejskiej ani przy ukrzyżowaniu, co potwierdza tezę o jego wcześniejszej śmierci.

Patronaty i Tytuły Świętego Józefa

Szeroki zakres patronatów

Józef posiada niezwykle szeroki zakres patronatów, obejmując robotników, ojców, małżeństwa, osoby na wygnaniu, a także chorych i umierających, którym ma zapewniać „szczęśliwą śmierć”. Jego wszechstronność w opiece sprawia, że jest on ważną postacią dla wielu grup wiernych poszukujących wstawiennictwa.

Tytuł „Najczystszego”

Ze względu na swoją czystość i wierność Marii, Józef nosi tytuł „Najczystszego” (most chaste) i jest uznawany za patrona dziewic. Ten tytuł podkreśla jego wyjątkową cnotę i oddanie, stanowiąc wzór moralności.

Koronacje kanoniczne

Wiele wizerunków Świętego Józefa na całym świecie otrzymało najwyższe kościelne wyróżnienie w postaci dekretu o koronacji kanonicznej, nadanego bezpośrednio przez papieża. Jest to wyraz szczególnego kultu i uznania dla jego osoby jako związanego z największymi tajemnicami wiary.

Atrybuty i przedmioty związane ze Świętym Józefem

• Narzędzia stolarskie (kątownik)
• Lilia symbolizująca czystość
• Laska z kwiatami
• Dwa synogarlice
• Gałązka nardu

Genealogia Świętego Józefa według Ewangelii

Kluczowe momenty życia Świętego Józefa

• Poślubienie Marii (na podstawie snu)
• Ucieczka do Egiptu z rodziną
• Powrót do Izraela
• Osiedlenie się w Galilei

Podsumowując, Święty Józef, mąż Maryi i opiekun Jezusa, jest postacią, która nawet w milczeniu przemawia do serc wierzących. Jego życie naznaczone było posłuszeństwem wobec Boga, niezwykłą troską o Świętą Rodzinę oraz wiernością powierzonemu mu zadaniu. Jako patron Kościoła, robotników i rodzin, jego przykład umacnia wiarę i inspiruje do naśladowania cnót takich jak pokora, pracowitość i oddanie. Jego dziedzictwo trwa w sztuce, teologii i codziennym życiu milionów ludzi na całym świecie, którzy widzą w nim niezawodnego orędownika i wzór do naśladowania.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Joseph